Тавтай морил!!! Миний сайтанд.

Та Валентиныг ганцаараа өнгөрүүлж байсан уу

suvdaa — Wed, 11 Feb 2009 16:16:06 GMT

"Ганцаараа" хэмээх Валентиныг ганцаараа тэмдэглэж байгаа тухай гарах өгүүлэг юм...

Ганцаараа

Жин жин жин хэмээн хажуу ширээнд суудаг бүсгүйн утас хангинан дуугарч инээд алдан яриа дэлгэж эхэллээ. Ажил тарах яагаа ч гүй байгаа. Сонссон чинь ёстой шал дургүй хүрчихлээ, өрөөнөөсөө гараад явчмаар санагдлаа. Уул нь миний найз бүсгүйчүүдийн л нэг л дээ. Яриагаа дуусган надруу инээд алдсан царайтай хараад яриагаа эхлэх гэхтэй нь зэрэг би өрсөөд л гараад явчлаа. Яагаад гараад явчихваа гэвэл би юуны тухай ярих гэж байгааг нь мэдэж байгаа учраас л өөрийн эрхгүй гараад явж байгаа юм. Өнөөдөр чинь Гэгээн Валентиний өдөр шүү дээ. Ганцаараа хэсэг зогсож тайвширлаа.
Түрүү жилийн Валентиний баяраар өрөөнийхөө найз бүсгүйтэй дэлгүүр явж найз залууд нь өгөх бэлгийг 2 цаг гаран хайж байж сонголцсон юм. Дараа нь хамт үсчин орж бэлгийг нь тэврэн сууж үсээ засуулж царай нэмсэн найздаа бэлгийг нь эвтэйхэн гардуулаад баяртай хэмээн даллаж болзоондоо яарч буй найзаа үдээд хоцорсон хүн нь би байхгүй юу. Тэгээд л би гэртээ харьсан юм даа. Хүйтэн байсан болохоор такси барих гэтэл олддоггүй, тэгэхээр нь тийм ч холгүй байсан болохоор нь гэрлүүгээ алхаад л харьчихсан. Хажуугаар өнгөрөх залуучууд бүгд л хос хосоороо хөтлөлцөж, тэврэлдэж аз жаргалтай яаран алхална.

Над шиг хайртай хүнгүй ганцаардсан уйтгартай хүн тэрхүү хөл хөөртэй оройн гудамжинд дэндүү илүүдээд байх шиг. Хажуугаар өнгөрсөн хүмүүс намайг баяр тэмдэглэх хүнгүй хөөрхийлөлтэй нэгэн гээд бодчихвий хэмээн гэнэт бодогдлоо. Энэ тэнэг бодлоосоо өөрөө хүртэл ичсэн хэрнээ хүмүүст болзоонд яарсан нэгэн мэт санагдуулахаар шийдэн нүүрэндээ жаахан инээмсэглэл тодруулан урагшаа харан яарасхийн алхаж гарлаа. Хүн хараад намайг Гэгээн Валентиний баяр тэмдэглэхгээд яараад явж байгаан байна гэж бодох юм гэнээ. Ийм царайлаад гэрүүгээ явж байхдаа өөртөө жигтэйхэн гутарч билээ. Дараа жил хайртай хүнтэй болчихоод энэхүү баярыг заавал хайртай хүнтэйгээ 2лаа нэгэн сайхан газарт бие биедээ хичнээн хайртайгаа хэлээд л сайхан сууж байна хэмээн өөрөө өөртөө тангарагласан сан. Тэгээд л хотын харанхуй гудамжаар бүдчин гэр өөдөө явж харьсан сан.

Тэгтэл яг нэг жилийн дараа өнөөдөрийн байж байгааг хар. Яг л хуучин хэвээрээ. Одоо өрөөндөө орохоор найздаа ямар бэлэг хаанаас авах тухай эцэс дуусашгүй яриаг сонсоод дагаж дэлгүүр яваад л түрүү жилийн бүхэн дахин давтагдах юм гэж үү. Өөр үед дуртайяа тусалмаар л байна. Даанч өнөөдөр чадахгүй нь дээ найз минь. Гэнэт нэг сайхан санаа оллоо. Хажуугийн өрөөнд ороод нэгэн найзруугаа залгалаа. Хүүе сайн уу, чи миний гарлуу залгадаа, за хэрэг байна аа гээд утсаа тавьчихлаа. Өрөөрүүгээ хурдлав болоод явчихлаа утас дуугарч байна.
Утсаа шүүрч аваад л тэр дор нь анзаарагдахгүй гээр таслаад хаячихлаа. Хүүе сайн уу (жаахан нялуун дуугарлаа) за юу байна аа. Аан за баярлалаа, юу орой уулзах уу . . . хамт баяр тэмдэглэе гэж үү. . . Болж л байна хаана урьж байгаан . . . Тэгвэл 8 өнгөрөөд яваад очие ОК гээд би утсаа ширээн дээрээ тавиад нүүр бардам хажуу ширээний найз хүүхэнрүүгээ бардам ширтлээ. Нөгөөх маань ч бараг амаа ангайн чимээгүй чагнаж байсан юм чинь. Өө за яасан орой болзоотой болчихсон уу хэнтэй хэмээн асууж шалгааж гарлаа. Би жаахан цааргалсхийн нэг залуу байгаа, тэр маань урьж байна . Ажил дээрээ сууж байгаад 8 өнгөрөөд гараад явна даа гэж сэтгэл хангалуун өгүүллээ.

Найз маань залирхаг гэгч нь чи бэлгээ авсан уу хэмээн асууж байна. Аан бас дахиад л дагуулж дэлгүүр явах нуу, тэгж ч ярихгүй ээ хө. Ямар үерхэж байгаа бишдээ би бэлэг авахгүй ажил дээрээ сууж байгаад л явна гэж эрс тэс хариуллаа. Нөгөөх маань царай нь урвайгаад л явчихав. Би ч сайхан арга бодож олсондоо сэтгэл амар ажлаа хийж байлаа, тэгэхдээ л сэтгэл нэг л хөндүүр хайртай хүнтэй болчихоод л найзтайгаа хамт дэлгүүр хэссэн шигээ явбал хичнээн сайхан. Гэтэл хаанаас ч юм утсанд дуудлага ирж хэн ч юм намайг урих юм шиг санагдаад цагтай уралдан ажлаа дуусгах гэж чармайлаа.

6 нэгэнт өнгөрч залуучууд голдуу ажилладаг манай ажлынхан цагтай уралдан яаран гарцгаалаа. Найз маань ч гарах гэж хувцас хунараа өмсөн хажууд эргэлдэнэ. Ганцаараа дэлгүүр явах болсондоо дурамжхан хэдий ч намайг болзоонд явах болсонд зөндөө баярлаж байгааг нь харахад тэртээ тэргүй гунигтай байгаа зүрх маань улам л гунигийн мананд орооцолдоно. Хөөрхий найз маань миний үгэнд итгээд надад зөндөө л заавар зөвлөгөө өгөөд нүүрний будгаасаа хүртэл илүүчлэх гэж оролдоод авахгүй болохоор минь амжилт хүсээд гаран одлоо. Тэр дороо буцан цухуйж маргааш яаж баярласан сонин дуулахын тулд эрт ирнэ гэж хэлчихээд инээд алдан яваад өглөө.

Хэсэг суулаа интернетээр хэслээ. Хэн нэгэн ярих юм шиг санагдаал байсан болохоор ажлаа яагаачгүй дуусчихсан. Кино ч биш зүүд ч биш болохоор мэдээж хэн нь надруу залгасангүй. Ажил дээрэ гав ганцаараа торойн үлдлээ, цонхны цаана хав харанхуй. Гэртээ харихгүй ээ, улам ч их ганцаарддаг юм чинь. Бусадтай адил царай зүстэй, боловсрол мэдлэгтэй л юм сан. Энэ баяр тэмдэглэж, дурлаад дурлуулаад байгаа бүсгүйчүүлээс юугаараа ч илүү биш, бас юугаараа ч дутуу биш сэн. Гэртээ л лав одоо харихгүй ээ, ээж минь намайг бусад залуу хүмүүстэй адил баяр тэмдэглээд явж байна гэж бодоод баярлах биздээ. Оройхон харихдаа жинхэнэ баярлаж баярлаж ирсан хүн шиг цог золбоотой гэртээ орох юм шүү. Зүрх уйтгартай цохилно, чөтгөр ав Валентиний өдөр чамайг. . .
Ирэх жил заавал хайртай хүнтэй болчихоод энэ баярыг баяр хөөр дүүрэн тэмдэглэнэ дээ...

Анхны хайр өгүүллэгийн үргэлжлэл

suvdaa — Wed, 11 Feb 2009 16:04:35 GMT

10r angi..., togsoh angi, 10n jiliin hamgiin suulchiin shine jil. Ergen toiron tsas budarsan dulaahan saihan ovol baij bilee. Surguuli maani duuren saa gatsuur goy chimegleleer duuren tsaanaa l neg bayriin uur amisgaltai bolson baiv. End tendgui ineemseglej bayrlasan humuus, amidral maani uneheer az jargalaar duuren bailaa. Surguuliin zovloloos anh udagaa shine jiliin disko gej hiiheer bolj ter arga hemjeeg manai angi zohion baiguulj udirdahaar boltsgoov. Angiin huuhduud tus burtee ooriin ooriin uureg daalgavar avsan ch nadad hamgiin hund ni noogdson ni diskonii zaaliig 1aaraa chimegleh hund daalgavar bailaa. Anar diskonii hogjim gerliig hariutssan bolovch minii derged hamaagui hylbar ajil ni medeej.Bi ch heden odor daraalan oroi hurtel zaalaa chimegleseer baisan ch gantsaaraa yagaad ch barahgui gedgiig oilgoloo. Anar gaduur ohin erguuleed zavgui tul bi angiihaa heseg huuhduudiig, bas 10b iin Toroog naizuudtai ni tuslaach gej guisan ni ch sain bolj ajil maani ovoo uragshilj ehellee.

Shine jiliin udeshleg bolohiin omnoh oroi hamag ajil ch undsendee duusch huuhduud ger gertee haritsgaaj ,nadad gantshan suld modoo chimegleh l uldev. Oroi bolson baisan uchir Toroo nadad hani bolon uldej bid 2 gatsuuraa hogjilteigeer chimetsgeej bailaa. Yagaad ch yum nadad Torootei hamt baih aytaihan sanagddag bolchihson baij bilee. Yamar negen setgeliin hodolgoon zoviur shanalal baihgui yag l baigaaraa husseneeree togloj ineej boldog baisan bolohoor l ter biz. Toroogiin jinhene neriig Enhtor gedeg bogood sags sain toglodog tuugeeree ooroo neleed ongirchihdog bolohoor surguuli dayaraa tuuniig sagsnii sagsuu Toroo gej andahgui. Ondor tseverhen tsaraitai Toroo hediigeer Anar shig tsarailag ,mongotei ailiin huu bish ch hen ch harsan muuhai geheergui engiin l negen bandi yum.Baigaa baidal ni engiin iluu dutuu zangui bolohooroo yag l nadad tohirson yum shig.
Mod chimeglej baihdaa Toroo genet minii gariig atgan oorluugee tataad:" Nadtai bujigleech, hoorhon ohion !" gej hogjiltei asuuhad ni bi urialgahnaar zovshoorov. Toroo amandaa valis aylan bid ter ayand ni hun harval tataj unamaar evselguigeer bujiglelee. Bid ingej her udaan bujiglesen yum buu med, yamar ch l baisan bi uneheer az jargaltai baisandaa Anariig hogjim gerelee avch ireh yostoi baisniig tag martschihsan baiv. Yag ter uyed zaalnii uudenees hen negen ni changaar algaa tashihad ni harval Anar bailaa . Anar tend her udaan zogsson yum buu med, Anariig haraad bi sandarch Toroogiin gariig huchtei tulhen holdloo. Anar bidnii dotno baidliig evdchihsendee evguitsseneesuu, zoriud algaa changa changa tashin ineeseer oirtoj ireed:" Tsengukiig bujiglej baigaag anh udaagaa harj baina shuu!" gej ooriigoo huchlen hudlaa ineemseglej baigaag ni bi anzaarlaa. Anar ter nam gum baidliig evdeh gej haa hamaagui oor zuil yarin , ooriinhoo evgui baidald orsnoo nuuh gej baidagaaraa charmaij baiv. Bi ch butsaad gatsuuraa chimegleh ajildaa orvol Anar Torootei hogjim gerelee yanzalj ehellee. Gatsuur maani duusah boloogui baihad Anariin hiih yostoi ajil ali hediinee duuschihav. Hiih yum ni duussan Anariig bushuuhan yavuulj Toroo nadtai 2uulhanaa uldeh gesen sanaatai baigaa ni ilt haragdaj baiv. Toroogiin ter sanaag Anar sain medej baisan ch yagaad yavahgui baigaad baisniig ni bi oilgohgui bailaa. Anar hiih yumaa olj yadan demii l iish tiish alhaj baisnaa bidnii derged irj gatsuur chimegleltsej ehellee.Torootei yum yarin ineeldeh toolond Anar bidenluu eeljlen surhii harj, bain bain yaria taslan uimuuleed baiv.Magadgui ooroos ni oor er huistei huniig toodoggui naiz ni genet hen negentei neleed dotno bolson baihiig haraad balmagdsandaa tegsen baij boloh yum.Ashgui gastuuraa ch chimeglej duusaj bid haritsgaah bolj Anar , Toroo 2 namaig gert maani hurgej ogsnoor ter udesh ongorloo.
Husen huleesen surguuliin shine jiliin disko.Angiin ohiduud maani heseg hesgeeree negniidee tsuglaj bie bienee gangalan niildeg niildegeeree surguuli ruu yavtsgaana. Nadad yamar emegtei naizuud baih bish, eejiinhee nadad beleglesen boginohon har daashinziig omsoh uguigee shiidej chadahgui tolinii omno udtal zogsloo.Yadaj baihad aav eej 2 maani ajlaasaa ireh boloogui baidag, asuugaad zovlochihmoor hun baihgui ter l uyed bi emegtei naiziig hamgiin iheer uguilj bilee.Diskoruu tsugtaa yavah hun ch baihgui, bi heseg bodol bolon suuj , yadag ch baisan anarluu yarihaar shiiden utas shuuren avlaa.Getel yag ene ued haalganii honh duugarch Toroo orj irlee. Ashgui dee, yag tsagaa olj shuu.
Surguuliin disko yag minii tosoolj baisan shig tiim surtei goy bish ch, huuhed bolgon herendee l gangalchihsan, ohid huvguud bie bienee harahaar bugd yaran dogdlon irsen baigaa haragdana. Changa hogjimiin ay surguuliar neg tsuuraitaj, budeg gereltei sportiin zaaland bujigleh negen ni bujigletsgeej suuh negen ni suuj, zarim heseg ni teruugeer demii selguutsen orj garna.Tsoglog hogjimiin ayand Toroo namaig hotlon bujiglii gelee. Bi ugiin tiimerhuu yumand aviyasguidee ch teruu tatgalzaad zaalnii hanaar zassan sandal deer ochij suulaa.Udsan ch ugui haalgaar orj irsen Anariin tsarai olnii dundaas nudend maani shuud tusav. Anar medeej gantsaaraa bish , sagsnii heden bandi nar bolon heseg tanihgui ohidtoi yavj bailaa. Bas l ohidtoi marzagnan zogsoh Anariig haraad minii shar hodolj hajuudaa baigaa Toroog tatan bujiglii gelee. Hediigeer uyangiin ay bish baisan ch Toroo bid 2 zaalnii gold 2uulhanaa tevrelden udaan hemneleer bujiglej baisan yum. Busdaas ooroor udaahan bujigleh bidniig Anar holoos naizuudtaigaa yariltsah zuuraa uye uyehen haraad baigaag bi ajiglaj bailaa. Tegeh tusam ni bi Torootei ulam naaldan bujiglej baiv. Getel yag ter uyed Toroo minii chihend zoolhonoor:" 2uulaa uyerhii tehuu?" gej shivnelee.Minii hamag bieer tog guih shig l bolloo. Anh udaagaa l eregtei hunees iim yum sonsoj baigaa nadad neg bodliin goy ch yum shig nogoo bodliin aimaar ch yum shig sonin medremj torj bilee.Bi Torood yu gej helehee medehgui teenegelzeh hoorondoo semeerhen Anariin zug harlaa. Magadgui suulchiin uldsen gants goridlogodoo naidaj harsan ni ter baih, zaalnii nogoo zahad ineemseglen zogsoh ter zaluuruu bi udaan harav. Anar hajuudaa zogsoh ohinii chihend yamar negen yum shivnehed nogooh ni changaar ineen Anariig erguulen tsohij avaad garnaas ni sugadaj baigaa haragdlaa.Tiimee, minii goridlogo shavhagdjee. Anar hezee ch nadad tohirohgui, Anar bol sain naiz baij chadahaas minii hairlah hun bish yum gedegiig bi tegehed hamgiin sain oilgoj avsan yum.Bi dahij udaan bodsongui, bi Torood: " Tegii, bi zovshoorch baina" gej zoolon heleed ineemseglelee. Ene ugiig sonsood hyazgaargui bayarlasandaa Toroo namaig changa geech huchtei teverch avav.Bidnii huvid tsag hugatsaa tegehed l zogsoh shig bolj, yu ch yarihgui demii l bie bieruugee haran ineemseglej baisansan.
Disko ch id goldoo orj ehellee, huuhduud hos hosooroo end tendgui dotnohon suutsgaaj, end tendhiin surguulias olon tanihgui huuhduud irsen baigaa haragdana.Bi jorlon orohoor Toroog zaaland uldeegeed gantsaaraa 2 davharluu garahaar surguuliin hongiloor alhaj baital tsonhnii derged suumelzeh hunii suuder namaig tsoochooloo. Oirton sain ajiglaval Anar bailaa. Bi yum duugarahiig hussengui, chimeegui tsaashaagaa alhah getel:
" Enhtortei uyerheed baigaanmuu?" gej Anar araas maani changaar asuuv.Bi uragsh alhah gesenee boliod bairandaa chimeegui heseg zogsloo. Anar hunii zevuu hurmeer yojtoi ineegeed:" Chamaig iim oor bolchihno gej yostoi tosoolj ch baisangui shuu!" gej tanihgui huntei yarij baigaa yum shig hondii ongoor heleed nadruu oirton alhaj irlee. Anariig yagaad iim sonin baigaad baigaag ni bi neg l sain oilgohgui l baiv. Hooruu bandi nar, aaligui ohiduudaasaa salaad gantsaaraa yugaa hiij baidag bainaa ch gej bodoh shig. Bi Anartai iim huiten ongoor yariltsahiig husehgui baisan uchir Anarluu harj ineemsegleed:" Chi huntei uyerhej bolood bi boldoggui yumuu yamar? gej hogjiltei naiziinhaa duriig esgelee. Minii ugiig sonsood Anar ineemseglev. Anar alhsaar buur derged mini shahuu tulj irsen bailaa. " Chi yasan tegeed Torood sain yumuu?" gej Anar chuhal tsarai gargan nadaas asuuj baigaa ni Anariin amnaas garmaargui geltei. Yag l ter neg zunii oroi nadad helj baisan Anariin ug tolgoid orj iren: " Nadad chamtai iim yum yarih sonin bainaa, bi yavlaa" gej heleed bi uragsh turuulen alhaj yavlaa.

Namaig alhan odohiig Anar araas maani udaan harj zogssoniig bi medej baiv. Ter chineegeeree setgel maani ch huchteigeer honduurlej baisan yum.Tiimee, minii huvid hangalttai, Anar hezee ch nadad tohirohgui, odoo bi Torood sain boloh gej hicheenee.
Enhtortei uyerhej ehelsenees hoish minii amidral ulam sonirholtoi boloh shig. odor bolgon gertee suun Anariig yarihiig ni huleehgui, hezee gert maani bas oor ohin daguulj ireed nadtai taniltsuulah bol gej sanaa zovohgui, bodol maani oor zuild sataaran, uneheer bi Anariig martaj ehelj baih shig bailaa. Geriinhen maani ch Enhtoriig bugd meddeg bolov. Aav eej 2 maani hediigeer Anart tuiliin sain ch, ohiniihoo anhnii naiz hovguun gedeg utgaaraa Enhtoriig ch gesen huu shigee l huleej avsan ni bayarluushtai. Geriihen maani namaig Anartaa sain bolchihson gedgiig meddeggui ch, eej maani emegtei huniihee ch yumuu eh huniihee zon sovingoor namaig gadarlaad baidag shig sanagddag yum.
Torootei uyerhesenees hoish Anar manaihaar barag irehee bolichihloo. Oodgui gedgiig ni, naiz yum baij, bi Anariig hentei ch uyerhej baisan gesen yag l huuchinii heveeree tedniiheer orj garaal bolood l baidag baisan biz dee, yamar muuhai yum be, tag bolchihiin….baiz, ingehed bi Torootei uyerheseneesee hoish Anariihaar orluu, tuunluu neg ch zalgaagui yum baina shdee, getel Anar naiz ohintoi bolloo geed urd ni nadaas holboogoo ingej tasalj baigaagui shdee. Bi yostoi t*n*g gedgiinee,Anar ch odoo nadad gomdoj baigaadaa, ingej bodood bi Anarluu zalgalaa. Haritsuuriin tsaanaasaa tanil dotnohon tuunii hooloi:
-Yasan?, Toroogoosoo uidchaad nadruu zalgaj baina uu, ugui yu?gej Anar ugiin muuhai zevuun yojirhog zangaaraa nadaas ineevhiilen asuulaa.
-Chi hun bolgoniig oor shigee gej boddog yumuu, cham shig negiig haraad nogoog martdag hun haana baisiin, neh tenegee! geed bi ineelee.Bid oird uulzaagui olon sonin hachinaa heseg yariltsaad bi Anaraas yagaad ch yum:
- Chi Monhjinteigee uyerhej baigaamuu? geed asuuchihav. Anariin ineej baigaa ni utasnii naanaas medregdej:
-Chi bas hun bolgoniig oor shigee boddogiimuu, cham shig neg yumtaigaa baigaa l baina gej yu baisiin? gej heleed Anar yojtoi ineelee.Minii durgui hurch:
-Paah, aimar gedgiinee, bi lav chinii naiz ohini baisan bol zovj uhehiin baina ldaa! gej bi sanaa aldangui heltel:
-Chamtai uyerhej baisan bol oor shd ! gej Anariin ayarhan helehiig bi halit mulit sonsoood: “Yu genee, dahiad heldee?” gevel Anar “ Za yugee ch gui ee, sonsoogui bol sain l biz “ gej heleed udalgui , “ za za bi end ajiltai bolchloo daraa yarii “ geed utsaa tavilaa.Anariin tolgoi erguulsen sonin baidal minii gaihliig toruulj orhiloo. Gesen ch bi neg ih yum sanasangui Torooteigee uulzahaar yaran gereesee guin garlaa.
Angid baidal uridniihaasaa baga zereg oorchlogdson ni gevel angiin hovguud maani urdniih shigee nadtai hamaagui baihaa bolij, nadtai busad ohidiin adil l haritsdag bolson baiv. Anar bid 2 neg shireend suusan heveeree. Hicheeliin 40 min-iin tursh yu ch hiihgui togloj suusaar l ongoroodogson. Anar nadtai urdiinhaasaa aria l oor hariltsdag bolson ni ajiglagdaj bailaa.Togloj baih uyedee namaig teverch avah , gariig maani barij atgah ni ihessen ch yum shig, neg l medehed nadtai zuu oroh zaigui oirhon suuchihsan , neg bol bi Anariin tseejind tolgoigoo naah ni holgui bolchihson suuj baidag bolov. Anartai togloomoor dalimduulan oirton, biend ni hurch nalan suuh uneheer goy baisan ch Toroogoo sanahaar bolohgui geh bodol torch bi Anaraas holdon suudag baisansan. Hicheeliin tursh gar holoo salgahgui dotnohon togloh bid 2iig gadnaas harsan hen ch hosuud uu gemeer.Yagaad ch yum tegj haragdahaar baidliig Anar uusgeed baigaag bi sain ajiglaj baisan ch yu ch helj yu hiihee ch sain medehgui l bailaa. Zavsarlagaan bolgonoor Toroo angiar tsuhuij bi uulzahaar angias garch yavahiig Anar andahgui medne. Getel ih zavsarlagaagaar Toroog yu yugui angiar orj irehiig Anar medseer baij namaig ooroos ni neg yum nuusniig heluuleh gej namaig garaaraa bituulen tevreed, hel helehgui bol tavihgui shuu gej surduullee. Bi ch Anariin garaas multrah gej yaj ch hicheegeed bolohgui demii l baahan uzeed bolsongui. Bidniig iinhuu togloj baihiig Toroo namaig duudahaar angid orj irehdee harchihaad yu ch helelgui bustaad garlaa. Bi Toroogiin araas garah gesen ch Anaraas bolj chadahgui baisaar baiv. Anar yag l iim yum bolohiig hussen yum shig changaar ineej namaig tavihgui zavsarlagaanii turshid zovooloo. Bi suuldee uurlaj ehellee, bi Anariin teversen garaas ni arai gej nuusan zuilee helj multraad bosoh getel Anar minii neg garnaas huchtei bariad tatan suulgav. Bi uurlasan hartsaar Anarluu:
-“ Anaraa, yagaad baigaan be taviachdee, geed garaa tatval:
- “ Chamaig tavichval chi Torooruugee yavchihna shd” gej heleed yu ch boloogui yum shig urd suusan huuhedtei yum yarin suuv.Anariin ene ugnii uchiriig bi eroosoo oilgosongui. Namaig garah gej yadsaar baital honh ch duugarch hicheel orj ehellee. Anar say l neg minii gariig tavilaa. Bi Anart uurlan hicheeliin tursh yum yarisangui. Zurh maani huchtei tsohilj, setgel maani neg l taivan bish baigaa ni Anariin nadad gargasan zangaas bolj uu, esvel Torood sanaa mine zovsondoo yu gedgiig bi yalgaj salgahaa boliv.Yadag ch baisan daraagiin zavsarlagaaniig tesen yadan suuh namaig Anar hajuunaas ajiglaj baigaag bi mederlee.
Hicheeliin 40minut nadad 40n jil ongorson met udaan sanagdaj ashgui neg honh duugarahad ni uhaan madaggui angias guin garlaa. Toroog ch uurlasan baih gej sanan bi gemshinguigeer angias ni duudaj uulzval Toroo yu ch boloogui yum shig ineeseer garch ireed namaig tevren avch unslee. Ene uyed angias Anar garch ireh ni ter. Anar bidniig haraad haraagui dur esgen hongiloor tsaash ergen alhan odov.Toroogoo uurlaaguid ni bi uneheer bayartai baisan uchir hogliteigeer hamtdaa hool ideheer hogliteigeer surguuliin guanzruu orloo.Guanzand ortol Anar neg shireen deer gantsaaraa suun hool idej baigaa haragdav. Urgelj l ohidoor ch yumuu heden sagsuu hovguudeer hureelegdej suudag naiziigaa gantsaaraa baigaag harah sonin sanagdlaa.Anar bidniig orj irehiig haraad omnoo baisan hooloo yah iihiin zuurgui hurdan ideed bidnees zoron garch yavav. Anariin iim hachin baigaa ni minii tevcheeriig barj ehellee.

Ter oroijingoo bi Anariin tuhai bodoj untaj ch chadsangui. Anar hezeenees iim baidag bolsniig ch bi gaihaj bailaa. Bi bodoj bodoj Anar odoohondoo naiz ohingui baigaa bolohoor nadad ataarhsandaa ingej baij boloh yum gej oilgov. Ingeed bi margaash ni oor neg surguuliin tanidag ohinoo surguuli deeree Anartai taniltsuulay gej duudlaa. Naiz maani hoorhon uchir bi Anart taalagdana gedegt itgeltei baiv. Hicheel tarahad bi Anariig chirseer garch naiz ohintoigoo taniltsuulav.Anariin henii ch hairiig tatmaar ineemseglel, baigaa baidliig ni harsan yamar ch ohin tsaashaa gehgui ni oilgomjtoi tul naizad maani Anar mash taalagdaj baigaa ni ilt baiv. Bi tedniig hamtdaa kino uzeech gej yatgaad Anarluu haran ineevel Anar yu ch helsengui shuud buruu haraad alhaad yavchihav. Anariig zugeer l alhaad yavchihsand naiz maani evgui baidald oron nadruu gaihan harlaa. Minii uur uneheer aimshigtaigaar hurch Anariin hoinoos ni guitsej ochood:
-“ Bi chamaig yatsan bolood chi nadad iim sonin zan gargaad baigaan be?, Nadad uurlaj baigaa bol naizad maani teriigee bitgii gargaad baigaach! Yasan, esvel chinii ter hoorhon ohiduud shig chin bish baina uu? Tiim bol uuchlaarai, gej heleed bi butsaad ergeh getel Anar namaig tataj zogsoogood:
-“ Chi namaig yagaad ingeed baigaag eroosoo oilgohgui baigaa yumuu? gej nadruu harahad ni:
-“Oilgohgui baina, cham shig oilgomjgui hunii yug ni ch oilgohiin, shal durgui hurchlee gej bi heleed garaa huchtei tataj avaad Anaraas holdon naiz ohinluugaa guij ochood: Yavii!, bi chamaig iim muuhai huntei yaj taniltsuulii gej tolgoid orj irdeg bainaa!” gej Anart sonsogdohoor changa heleed yavsansan.
Margaash odoriin hicheel deer Anar bid 2 barag yum duugarsangui. Ternii daraah odor ni ch ter. Minii setgel ovdoj ehellee. Minii ene hoyordmol setgel hezee namaig zovoohoo bolih yum bol. Hediigeer Torootei baihdaa bi jargaltai yum shig baidag ch setgeliin muhart Anar gej ner bainga l hadaastai, hen negen ter neriig duridahad l sertes hiin huchtei tsohilj eheldegsen.

10r angia bid ch togsoh dohoj bailaa,honhnii bayar maani ch boldgooroo bolj ongoron, Toroo ooriinhoo angiihantai bi ooriinhoo angiihantai tusdaa yavj, Anar bid 2iin hondii baidal angiihnii uur amisgaliig ch evdeh shig bolson. Minii ene nuuts hair namaig ene udaan hugatsaan hangalttai l zovooh shig bolloo.Hezee negen odor ilrene gej naiddag baisan nuuts hair maani uurdiin nuuts bolon huvirsan ter odor nadad amidral buhleeree zogschih shig sanagdaj bilee.
Havriin negen borootoi odor bailaa. Angiihan maani ulsiin shalgataa bugd l amjilttai ogtsgooson uchir, ih surguuliin konkursandaa beldeh neriidleer surguuli deer odor bolgon l shahuu irtsgeene. Harin suuliin heden odor Anar eroosoo uzegdsengui.Ter odor bi ch yum sanasangui baij baital genet manai angiin ulaan Baataraa minii hajuud irj suugaad nadaas Anar mongold ih surguulid konkurs ogohguigeer gadaad yavah gej baigaa gesen te, gej asuulaa. Bi ter talaar yu ch medeegui baisan bolohoor yu gej ch hariulsangui, demii l moroo havchin ongorloo. Baataraa yariagaa urgeljluulen: -“ Anaraa ch chamd aimar sain l daa, chamd tegeel heleegui baih l daa” geh ni ter. “ Anar nadad hezee bilee tegj yarij baisan yumaa,minii huvid tsenguke-g guitseh ohin haana ch baihgui geel baahan yum yarij baisan, bi ch odoo bur martchij, ta 2iig bie biendee sainiig chin angiihan bugd l meddeg shd, daanch ta 2 bie bienesee teriigee nuugaal ineedtei haragddag baij bilee, odoo ch buh yum ch duusaj baigaa bololtoi” geed hogshin hun shig sanaa aldav.
Baatraiin utagagui yariand bi unemshsengui. Unemshihiig ch hussengui. Anar nadad odoo hamaagui ee.
Surguulias garch yavah zamdaa angiinhaa heseg ohidtoi tsug alhtal bugd l Anariin Germanruu yavj surahaar bolsoniig ni yarij , bugd am bulaaldan Anariig nadaas iluu medej baigaagaa nadad ongirtsgoono.Bi Anartai udaan yariltsaagui bolohoor medehgui baihaas ch yahavdee.
Bi ter odorjingoo yu ch duugarahgui setgeldee neg l shanalan hetsuu bailaa. Toroo odorjingoo minii derged namaig sataaruulan hogjiltei zuil yarij baisan ch nadad ogt sonirhol torohgui baiv. Suuldee Toroogiin tevcheer baragdsan bololtoi:
-“Chi Anariig yavah gej baigaa bolohoor ingeed baigaa, tiim biz dee?” gelee.Bi yu ch boloogui yum shig tsarailan:
-“ Ugui ee, yu gej dee” gej hudlaa ineemseglen, “ Anar , yavah gej baigaa yumuu? gej meden budillaa.Toroo namaig teverch avaad:
-“Chi Anart sain biz dee, bi mednee gej Toroo ineevhiillee. Bi Torood yu gej helehee medsengui. Toroo yariagaa urgeljluulen:
-“ Tehdee bi chamaig nadad Anart sain shigee sain bolno gej itgedeg, chamaig nad deer hezee ch irsen bi huleej l baina,chamaig odoo Anarluugaa yavna gevel bi oilgonoo nadad bitgii sanaa zov gej heleed nadruu haran dulaahnaar ineemseglelee. Minii nudnees haruusal gomdol hosolson gashuun nulims ursan buulaa. Anariigaa bi aldah gej baigaagaa mederch baiv. Toroo namaig teversen heveer l.
“ Anar margaash yavnaa, nadad ug ni ali ert helj baisan bi tegeed chamd helj chadaagui yum” gej Toroog helehiig sonsood bi Torooruu itgej yadsan hartsaar harlaa. Teverch baisan gariig ni bi ayarhan buulgaad alham alhamaar holdsoor ergen harj hamag hurdaaraa guilee.
Ter borootoi odor bi hechneen udaan guisnee medehgui. Shalba norson amitan gertee irj oroondoo orood gantsaaraa udaan uilj suulaa. Hechneen ch tamhi tatsanaa sanahgui ni, ene heden jil bolj ongorson Anartai holbogdoltoi buh dursamjaa ergen ergen sanan uillaa. Yamar une tsenetei yamar ariuhan, yamar amttai on jiluud baisnaa sanalaa. Oroin burii orohod orooniihoo tsonhoor yagaad ch yum harval tsonhnii maani door boroond tamhi zuun tongoin suuh Anariig olj harlaa. Nudend ni uitgar shingesen hairtai naiziigaa bi udaan harj zogsloo. Anar namaig garaad ireh baih gej naidsandaa tend udaan suujee.Ene buh ongorson hugatsaand minii mederch baisniig Anar maani hurtel mederch baisniig bi tegehed medej bilee. Bidnii bie biendee hairtai baisan setgel maani bidniig ter olon jil naizuud bolgon barij baisniig ch oilgoloo. Bi tsonhon deeree, Anar gadaa bid udaan suulaa. Yag l ter mochid bid hoyulaa bie bieniihee tuhai bodotsgoon, bodol dundaa bid ergen uulzaldaj az jargaltaigaar tevrelden ineeldej , hezee ch salahguigeer neg negniigee tas atgan suutsgaaj baisan yum.Bi gereesee garch ochsongui, Anar maani ch manaihruu yavj orj irsengui, magadgui yamar negen daldiin huch bidniig horij baisan baih.Bidnii naiziin holboo hamt baihaas mine iluu nandin baisan bolohoor ter bizdee. Boroond shono boltol huleej suusan Anar maani yavahaar bosoj etssiin udaa minii oroonii tsonhruu harlaa. Bi hairtai tuunruugee ineemseglen garaaraa dallahad Anar mine hezee ch martagdahaargui ter ineemsegleleeree nadruu ineemsegleed ergen harj yavj odloo. Boroond alhan odson ter zaluu ene nasandaa marthaargui hamgiin erhem HAIR MINE baisan yum shuu
.
Hun bolgonii setgeliin muhart hezee ch martagdahaargui bas hezee ch hureshgui nandin hair gej baidag gedegt bi itgedeg. Setgeldee hen negniig teej yavdag hun bur ter ontsgoi huniihee tuhai nadtai huvaaltsaach. Chi oguulleg bichih albagui ee, zugeer l gegeen hairiinhaa dursamjiig bicheech, bi chamd chadah yadahaaraa setgeliin dem og
Anariig yavsanaas hoish minii amidral ter chigeeree haranhuilah shig l bolj bilee. Heden ch odor heden ch shono uilj suusanaa odoo bodohoos ch aimar. Baga nasniihaa buh saihan uyee bi bodon bodon gunhiran suudag baisansan. Hairtai ohinoo setgel sanaagaar iinhuu unan baihiig haraad eej aaviin maani ch setgel ni zovj ehellee. Anariigaa oortoo sain baisan gedegt itgej yadan , ooriinhoo hechneen heneggui t*n*g yavsanaa gaihaad ul barna.10n jiliin jaahan huuhded yuniih ni hair setgel gej baihav dee, udahgui zugeer bolchihno, odoo hicheel nomoo bod geh etseg ehiin shaardsan ugs, naiz nohdiin argadsan haritsaa ch nadad ihed tus bolj, tsag hugatsaa ongorohiin hereer ongorsniig martagnaj shine zuild sataarch amidraldaa idevhitei handaj ehleheer shiidej bilee.

Bi ch ih surguulid orj , shine angi, shine naizuud geed buh yum l saihan bolj ehellee. 10n jiliihenteigee ehendee ch odor bolgon shahuu l uulzdag baisnaa suuldee 7 honogtoo neg , sardaa neg suuldee buur uulzahaa ch bolitsgooloo. Harin Enhtor maani ulsiin sagsnii shigsheend orohoor bolj , manaihaar bainga irj ochin namaig bainga l ergej toirno. Bas l udahgui bagiihantaigaa gadaadruu garch togloltoor yavangaa tendee burmoson uldene geh yum ch yarih bolloo. Ter uyed buh humuus l gadaadad garch surch ehelj baisaniig sanaj baina.Ailiin gants huuhed bolohoor ch teruu eej aav maani namaig oorsdoosoo holduulah tun ch durgui, bi ch tedniigee orhij yavahiig ch husehgui baiv. Hediigeer bi Torood tiim ch sain bish ch tuuniig bas namaig orhin yavna gehees setgel mine evguitsej l baiv,gesen ch odoo yaltai ch bilee dee. Udalgui Toroo maani ch yavj bi gedeg hun tsor gantsaaraa uldsen yumdaa.

Bi eej aavdaa tuslahiin zeregtsee, hicheeldee yavaad l..neg l medehed 2ovol 2 zun ongorson baiv. 10n jiliihenteigee haaya neg end tend taaraldahaaraa hol oiriin hamag sonin hachinaa yariltsan suuna, harin engiin uyed ih surguuliinhaa shine naizuudtai tsagiig hogjiltei ongoruulne. Sonin yum shuu, 10n jild baihdaa neleen l hodolgoontei, urgelj l end tend tas tas ineej hohorson huuhed baisan baij oyutan bolj ih surguulid orood ogt esregeeree bolchih ni ter. Ongorson 2 jiliin hugatsaand bi ch medeej bagagui l oorchlogdson ldoo. Harin yag minii ih surguuliin 3r kurst ordog jiliin namar yumdag, hezee ch sanaand orohoorgui huntei taaraldsan ni teer jil manai angid heseg zuur surch baigaad garsan Enhsaruul bailaa. Bi Saruuliig gudamjind hajuugaar ni barag tanihgui ongroh shahahad garnaas mine huchtei ugzarch: Tsengelee, sainuu bi Saruul baina shdee ! gej zogsooj bilee. Bid 2 uulzaagui udsan bolood ch teruu, bie beiniigee haraad hyazgaarguigeer bayrlaj oirhon neg gazar orj suun udtal yariltslaa. Enhsaruul maani yostoi l saihan huuhen boljee, bagiin l tsarailag hoorhon ohin baisan bolohoor ch argagui biz. Hedii 10n jild bid bie biendee tiim ch sain bish baisan ch ergeed uulzahad yagaad ch yum ih l dotno saihan baij bilee. Saruul Polsh-d geriihenteigee amidrach baigaad sayhnaas mongoldoo amidrahaar bolson ni ter baijee. Bid 10n jild bolj ongorson buh l huuchin dursamjuudaa yaritsgaan yag l butsaad ter uyedee ochson shig l boloh ni ter. Medeej bid 2iin yarianii gol sedev Anar baisan ni oilgomjtoi. Saruuliig ajiglaad baihnee odoo hurtel tuund mine sain heveeree ch yum shig. Hediigeer naiz zaluutai bolson tuunteigee udahgui suuh baih gej yarij baisan ch nudniih ni tsaana, hooloiniih ni ongonii tsaana tertee Anart gomdood uilan alhaj baisan ter torh uurd shingen uldsen yum shig. Enh saruuliig haraad minii ch gesen setgel hodolchihloo. Butsaad l Saruultai Anariigaa bulaatsaldaj baisan ter uye ruugee ochtson yum shig sanagdan zurh mine ihed hunduurlej bilee. Saruul bas germand baidag tanilaasaa Anariin surag sonsogdsonoo ch nadad helev. . Bi ch Saruuld Anartai holboo tasraad udaj baigaagaa helj, bie biendee barag l buhnee yarilaa. Barag l gedeg ni medeej bi Anart sain gedegee bas l helj chadsangui ongoruulj bilee.Saruul ch t*n*g hun bish yum bolohooroo medeej gadarlaj ch baisan biz dee.
Ingeed bi Enhsaruul gegch terteeh olon jiliin omnoh daisan baisan ohintoigoo ergeed uulzaj, buur ch naizuud bolon huvirch orhiloo. Bid ter odoroos hoish holboo ogt tasralgui bainga l uulzdag bolj bilee. Bi ch bas boloogui e, Saruuliin naiz zaluugiin naiz geh heden zaluustai ch taniltsaj Bayraa geh negentei ni uyerhedeg ch bolov. Gehdee bi ter zaluutai neg ih udsan ch ugui. Unen setgeleesee sain bish bolohoor ch teruu, udsan ch ugui sonirhol buurch, ul oilgoltsol heruul margaan bolsnoor duussan yumdag. Odii tom boltloo hen negend chin setgeleesee handaj chadahgui baigaadaa minii setgel ch shanalj ehellee. Amidral neg l utgagui, hajuugaar zorj ongorohdoo shohoorholiin harts chuluudsan zaluus, angiin hudlaa hair zarlasan hooruu hovguudiin hen ni ch, bur ali ni ch minii setgeliig ogthon ch tataj hodolgoj chadahgui yum shig. Bi amidraldaa dahij heniig ch chin setgeleesee hairlahgui yum gedegee mash sain oilgoj avch bilee.
Harin minii ih surguuliin 3r kusee togsdog jiliin havar setgeld mine tun ch dotnohon bas egel jiriin negen hun butsaj irsen ni medeej Enhtor maani bailaa. Toroo sagsaaraa olon ornoor togloj, zarim gazar ni uldej suraltsaj yavsan ch yavj yavj eh orondoo baihaas oor jargal ugui geseer irsen ni ter bailaa. Bi yagaad ch yum Toroog haraad unheer bayarlaj bilee. Irsen odoriinhoo oroi ni shuud nadtai uulzahaar irsend ni ch minii setgel hodolj Toroogoo huzuugeer ni udaan changa geech ni tevren avch uhtlee uilsansan. Setgel mine uneheer gantsaardaj bas zovj shanalsan baijee. Bagaas medeh dotno negneer argaduulan taivshrah yamar saihniig ter odor l mederch bilee. Toroo maani bieiin tamiriin hun yum gesendee bie ni hogjij tom saihan zaluu bolsniig ch bi anzaarlaa. Yag l ter mochid bi ene horvood nadad uurd hairtai baij chadah tsoriin gants hun maani Toroo yum gedgiig oilgoj bilee.
“-Tsengelee, 2uulaa dahiad buur shineer bugdiig dahiad ehlii tegehuu?” gej Toroo ayarhan heleed minii gariig zoolhon atgalaa. “-Bi end tend yavj baihdaa zovhon chinii tuhai l boddog baisan, bushuuhan l chamruu butsaj ochihgui bol oor hen negen hun orsood bulaagaad avchih baih gej aidag baisanshuu” geed namaig oorluugee tatan oirtuulav. Bi yu gej helehee medsengui, bi ene buh hugatsaand er ni heniig yug huleegeed ingej ooriigoo tarchlaaj baisan yum be,haana yu hiij yavaa ni medegdehgui onooh Anariig huleeseer l baigaa yum gejuu? Ali esvel Toroog yag ter odoriih shig gariig mine atgahaar ergeed irne gej naidaj baisandaa yumuu? Tiimee, yaltchgui bi Toroog l huleej baisan bololtoi. Minii zurh dogdolj baisan yum.

Ingeed bid ergeed hosuud bolj orhiloo. Harin ene udaad yag l jinhene utgaaraa hosuud. Toroo maani oroigoor biznesiin chigleleer surch bi ch hicheeldee yavaad l. Amaraltiin odoruudeer Toroogiinhoo bagiihnii togloltiig ochij uzen naizuudtai ni dotno taniltsan ,oluulaa amralt zugaalgaar yavan odor honog jargaltai l ongorch ehellee.Enhsaruul Toroo 2ch dotno naizalj bid mash sain naizuud bolj huvirlaa. Ingej yavsaar bi ch ih surguulia togsoj, eejiinhee ajildag baisan negen juulchnii company-d ajild orj, Toroo maani aaviinhaa ajild tusalj hajuugaar ni tamirchinaa ch hiideg baiv. Harin ter jil bid 10r angia togsood yag 5n jil ongorohod, surguuliin maani 30n jiliin oitoi zeregtsen bidnii angiin uulzalt boloh yostoi baisan ter odor hayand irlee. Bi ter angiin uulzaltiin talaar or tas martchihsan baij baigaad Saruuld 10r angiihaa montajiig uzuuleh sanaatai gargaj irehdee door bichsen 5n jiliin daraa yag honhnii bayraa temdeglesen ene odor, ene tsagtaa surguuli deeree uulzatsgaay gesen bichgiig olj harsan yum. Angiihnii uulzalt, hen hen ireh bol?Arai Anar? Za za yu gej dee, ene olon jil yadaj gants uzegdeh ni baitugai, neg shirheg zahia ch ilgeegeegui hun yu bodoj tend ochih ve dee, gej bi ooriigoo taitgaruulaad ongorch baisnaa sanalaa.
Ingeed l udalgui onooh temdeglelt odor maani ch irlee. Toroo hedii ooriinh angiihan bish ch surguuliinhaa 30n jiliin oid zaaval ochno geed suulgadaggui. Nadad yagaad ch yum neg l yavah husel torohgui l baiv. Enhsaruuliin setgel hodolj hedii 10aa hamt togsoogui ch huuchin angiihan deeree ochij, hen yaj oorchlogdsoniig haray l daa gej namaig yatgana. Ter odor ch minii bodliig deerees unshsan met france-aas juulchid irne geed bi ustei tolgoinoosoo ih ajiltai bolchihood enhsaruul, toroo 2t tailbarlaad ochij chadhaargui bolsonoo helehed ted duramjhan l yavtsgaalaa. Ajildaa ulairaad tsag hed bolj baigaag ch medeh sohoogui odorjin guiseer baital neg medehed haranhui bolson bailaa. Enhsaruul , Toroo 2 ter chigtee tag bolchihsond gaihaad ,yavch tsaashaagaa davraad uuhaar bolson baih gej taagaad yavaaguidee oortoo ihed bayarlav. Bi ch yadarch tuildsan yum gertee orj ireed us zasandaa orchihood neg l saruulruu zalgaj uzmeer sanagdaad utas shuuren avch zalgalaa. Boon shuugian chimeenii tsaanaas Saruuliin changaar hashgirah hooloi:
- Aa, Tsengelee yu, angiihan bugd irseeen, bid nar surguulias garaad end neg bar-nd orj irchiheed baij bnaa!
- Bugd genee? Gej bi goridson bas sandarsan hooloigoor lavlan asuulaa
- Tiimee chamaas busad ni!! Yostoi goy bainaa, bagsh hurtel irsen geech!
- Baizaarai Saruulaa, bugd gedeg chin…A…A.. Anar irsen yumuu? gej bi salagnaj chichirsen hooloigoor eeren baij asuuv.
- Tegelgui yahav dee, bugd geed baihad chin , itgehgui baigaa yumuu, tegvel utasaa barij bai daa, gej Saruul neleen halamtssan bololtoi hogjiltei heleed tag bolov.Utasaa barij bai genee yah gej baigaan boloo, arai namaig Anartai yariulah gej bgaan bish baigaadaa, burhan mine yag l ter utas huleeh hugatsaand minii zurh doroo heden ch udaa tsohilson yum buu med, hamag bie maani salagnan dogdolj baigaagaa mederch baiv…yag ingej baital utasnii tsaanaas…
- Baina uu? Tsengelee yu? geh onooh l zurhend shingesen saruulhan hooloi…tiimee yah argagui tuunii mine hooloi mon bailaa. Sonsoj baigaa zuildee itgej yadaad nudnees mine ooriin erhgui nulims ursan buulaa.
- Tsengelee, baina uu, bi Anar bainaa, tanihgui baigaamuu? gej ter mine tsaad chimeeneesee davj garah gesen met changaar hellee. Bi ene oguulberiig zovhon saynii helsen hedhen ugiig yamar udaan sonsoh gej huleegee ve, bi Anar bnaa Tsengelee, geh ene l ugs….nulims mine zogsoltgui asgarch bailaa. Bi udaan duugui baij bolohguigee sanaj sulhan hooloigoor:
- T..t..tanij bainaa, tanilgui yahavdee…
- Hooloi chin yag heveeree baina shuu, chamtai ug ni onoodor uulzah baih gej bodoj baisan yumsan?
- Aan ,harin ajil garaad…chi hezee irsen yum?
- Ajilaar tur irseen, ireed 7 l honoh gej baina, onoodor harin bagsh nadruu yarij sanuullaa, geed ter mine tur chimeegui bolov.Magadgui yag nad shig tulgamdaad oor yu yarihaa medehgui baisan baih l daa.Bi tuunteigee yarij baigaadaa oortoo ch itgej chadahgui baiv. Yag ene uyed utasnii tsaanaas neleed halamtsaj hoortsgooson angiihan maani negen duugaar zereg “ Tsengelee hureed iree!!! Tsengelee, Tsengelee, Tsengelee…gej orilj garah ni ter. Anariin ineed aldaj baigaa ni utasnii tsaanaas nadad medegdej bailaa. Bi yahaa medehgui demii l chimeegui baiv.
- Tanaih huuchindaa baigaa yu?Bi tegvel chamaig odoo ochood avchihiy…geed utas tasarlaa.
Bi ooriigoo zuudelj baigaa esvel ugui esehee ch yalgaj salgahaa bolih shig bolloo. Anar gerluu mine irj yvaa…yag l 10n jild baisan shig…angiihan tsuglachihsan uyed namaig ireegui bol Anar zaaval namaig avahaar irdeg baisansan. Za za odoo ter uye ongorsoon, odoo bid urdnii ter genehen huuhduud bish, Anar odoo minii talaar ogt oor bodoltoi bolson biz dee, bi odoo tuunii huvid sain naiz ni ch bish, hairtai busgui ni ch bish jiriin l neg angiin huuhed bolj huvirsan baihdaa, esvel buur jiriin neg tanil ni ch yumuu. Ingej bodsoor bi yamar ch l baisan biee mash sain barij , bi ch gesen Anaraas dutahaargui oorchlogdoj tuunii tuhai bodohoo ch baisan gedegee uzuuleh heregtei gej shiidlee. Tegeed ch bi chin naiz zaluutai hun shuu dee. Udsan ch ugui gadaa mashinii signal sonsogdoj ehellee.Anar gadaa irchihej…bi ene buhniig zuudendee l zuudelj baisan shig…
Bi yarch sandran huvtsaslaad tuunruu yaran guin garlaa. Zurh mini ayaganaasaa sugarch garah gej baigaa yum shig, mash huchtei tsohilj baisniig sanaj baina. Zogsool deer tavisan t har mashinii hamriig nalaad tseverheen tsagaan tsarailag zaluu zogsoj baisan ni medeej Anar mine mon bailaa. Baga zereg targalj ,ovor nemeed,arai iluu zaluumsag torhondoo orson ni oort ni ih zohijee. Namaig garch irehiig haraad Anar onooh l zurh setgeld mine hadagdag ul

Заавал уншаарай таньд таалагдана

suvdaa — Wed, 11 Feb 2009 16:00:39 GMT

Өнөөдрөөс эхлээд 02.14 болтол зөвхөн ''Valentine''-ы холбогдолтой мэдээ оруулах.Хамгийн эхний мэдээ маань "Анхны хайр" хэмээх үнэхээр гоё өгүүллэгийг хүргэж байна

"Анхны хайр"
Saihan hair gej baidag yum shuu oldvol aldaj bolohgui, tiimee ene yutai unen ug ve,nad shig saihan hairaa uurd aldan yavuulsan hun olon l bitgii baigaasai, dahij hezee ch oldohgui ter saihan hairaa bieesee ooroo tulhen holduulsan nad shig hun ene orchlon deer negeer l duusag.
Anar bid 2 bagiin naizuud, tsetserlegt anh neg angi bolj orsnoosoo ehlen osoj tom boltloo ui zaigui naizalsan gehed bolno. Uyeiin ohid maani bugd l 2, 3aaraa niilen dees, cherta , ail gerten togloj baihad bi tsetserlegiin sahilgagui hovguudiin dund hootsoldon notsoldoj, buu shiidem bolj yavdag bsansan. Aav eej 2 maani ohinoo ev havgui eregtei hun shig bolj osoh vii gesen dee urgelj l sanaa ni zovj uye uyehen huuheldei , bambaruush geh metiin zuil avch ogovch harin bi tuuniig ni oishooj uzeh ni ugui.Yag l eregtei huuhed shig avirtai,hogjiltei galzuu namaig Anar hamgiin dotnii naizaaraa uzdeg bailaa. Ogloonoos oroi hurtel notsoldon hootsoldoj, sahilguiten guideg bsan bid 2 on tsagiin urtad aajim aajmaar oson tomorsoor...
10n jiliin dund angid orsnoos ehlen uyeiin ohid maani namaig goochildog bolj ehelsensen. Urgelj l bandi nariin dund suun, hicheel taraad l tedniig dagan teveg, sega togolj, negniidee kino porkatlan uzej, tamhi tatan gaduur tenen yavah nad shig ohiniig hen l naizaa bolgohiig husev gej dee, bi uund ch ogt emzeglehgui harin ch nadad hamgaas sain naiz Anar maani bdag bsan bolohoor iluu dutuu hov yarisan aaligui ohiduudaar bi yugaa ch hiihev gej boddog bsan biz.
Anar ch namaig busad ohidiin adil bish gedgiig meddeg bsan uchir henees ch iluu sain oilgodog bsan yum. Angid bid 2 urgelj l neg shireend, hicheeldee irsen ch tarsan ch tsugtaa, ger maani oirhon bolohoor ch teruu haaya negniidee honon togloj, bie bienee shoglon doogloj, ineeldej hogjildon ongoroodog baiv.Harin ene baidal maani bidniig tom boloh tusam aajim aajimaar bagasch bgaag bid ehen uyedee ch neg ih anzaarsangui.7r angi togsood 8r angid ordog ter namar minii amidral orvongooroo oorchlogdoj bilee.
Hicheeliin ehnii odor geed huuhduud boon bayar hoor bolon uulzaldtsgaaj, angi duuren uimeen shuugian angiin huuhduudiin neg negneesee orson yarih duu hadan bujignaldaj blaa. Ter zun Anar geriihenteigee germand baidag emee ovoo deeree amarsan bolohoor bid barag 3n sar uulzaldaagui bsan yum. Udaan uulzaagui bolood ch teruu sain naiziigaa bi ih l sanasan blaa, angiin haalga ongolzoh burt l ongiin harj hen negniig tesen yadan huleen suugaa ni busad huuhduuded ilt haragdsan ni lavtai. Uneheer l huleesneer mine angiin haalga tomoo geech ni ongoihod ergen harval neg ondor tsagaan tsaraitai tseverhen huvtsaslasan hoorhon huu orj ireh ni ter, bi ch uramguihen tolgoigoo gudailgan zurj bsan zurgaa urgeljluullee, hooh ene chin Anar bna shdee, yamar ondor boloo ve, za tegeed saihan amarsan uu geh bagshiin duugaar bi gaihan dahin nogoo hovguun ood harval uneheer minii bagiin naiz Anar maani mon bailaa. 2 nudendee ch itgesengui, baga angid Anar bid 2 ondor namaaraa barag l chatsuu shaham suuliin jiluuded bi Anaraas ondor bolood bsan chin geh uhaanii bodol minii dotor torj Anariig ooroos ni ochnoon ondor bolsond ni dotroo sharalhan harj udaan suulaa. Namaig iin golron chimeegui suuj baital Anar oirton irj: " Huue, Tsengelee, chi bur duugarahaa bolichoo yu? gej hoorhon ineemsegleed huuchnaaraa hajuud mine suulaa. Anartai uulzaagui udsan bolohoor bi yagaad ch yum biee bariad heseg bishuurhen chimeegui suuv. Huuhduudiin too ch burdej haluun yaria aajmaar namdahad bagsh suudlaasaa ondiin hicheelee orj ehellee. Bi chimeegui suusaar l...yagaad ch yum medehgui urdniih shig amnaas hamaagui gardag bsan ugs hooloi deer gatschihaad,hamag bie evgui orgin hachin medremj torood baiv.Gehdee ene baidal tiim ch udaan urgeljilsengui,ugiin hamaagui yaria zantai bolohooroo udaan ch tessengui Anartai amraltiih ni tuhai yaria delgej, hol ornii sonin haching sonsoj, zunjingaa oort tohioldson hogjiltei yavdluudaa yarij Anariig oird ineegeeguigeer ni ineelgej bid huuchin baidaldaa ergen orloo." Ter hoino yariad bgaa 2 garch yarisan chin deer shuu!" gej bagshiin zandrah duugaar hedii bid chimeegui bolson ch, dor dortoo chimeegui ineelden, shireen dooguur hol holooroo bie bieniigee oshiglon toglono. Uitgart 4tsagiin hicheel oron duusch suuliin 2 tsag tsonholsonoor manai hicheel tarlaa. Surguuliin hongiloor Anartai hamt alhah urdniihtai adil baihaa bolijee.Hajuugaar zorj ongorson ohid bolgon Anarluu haraad bgaa ch yum shig , zarim heseg ohid huruugaaraa zaan aaliguiten ineeldetsgeen, end tendgui shohoorhson ohidiin nud , ohidoo haramlasan bandi nariin zevuutssen harst hongiloor alhah bid 2iig burhseniig bi anzaarlaa.Hondlongiin bi anzaarsan bolohoor Anar ooroo buur ch iluu anzaarsan ni oilgomjtoi. Hun bolgonii nud oort ni tusaj bgaag anzaarsanaasaa jaahan evguitssendee ch uu, Anar nadtai tasraltgui yum yarin oortoo busdiig anzaarah choloo ogohgui baiv.
Ene meteer heden sar urgeljilehed Anar surguuliin hamgiin tsarailag chadvartai nertei huu bolj huvirah ni ter. Surguuli bolgond baidagdaa neg tiimerhuu huuhduud. Surguuliin sagsnii shigsheed oron togloj, tsarailag gej tootsogdoh busad hovguudtei niilen, ohidiin shohoorhol, guilt zahiand agshin zuur daragdan, surguuli dayar ter baitugai surguuliin oir orchmiin busad surguuliud dayar Anar gedeg neriig andahgui boltsgooloo. Getel bi, yag l huuchnaaraa ohidtoi ch niildeggui, engiin l huvtsaslasan hamaagui yarij tas tas ineesen heveeree l...Nuden deer mine Anar iinhuu oorchlogdon baigaag harj suuh nadad baga zereg evgui l blaa. Gesen ch bi surtei ch toosongui Anariig goochlon shoolj, hogjoon nargian hiideg heveeree, Anar l haana baina tend ni l dagaj yavdag nogoo sain naiz heveeree l...
Udalgui manai angid oor surguulias Enhsaruul gedeg evteihen nertei tsarailag neg ohin orj ireh ni ter. Enhsaruuliig shiljij irdeg odor bi haniad hureed hicheeldee yavaagui gertee onjson yumdag. Ter odriin oroi ni angiihanhaa heseg bandi nartai gadaa tamhilan yum yarij suutal genet hen negen ni Enhsaruul gegch hoorhon ohin orj irsen gej yaria ehlenguut l, bugd bie bieneesee orson ter ohinii yamar hoorhoniig ni yarij ehleh ni ter. Hechneen hovguudtei niildeg hedii ch emegtei hunii unagan zangaaraa ter ohinii tuhai sonsood baga zergiin ataarhah setgel torj eheldeg bna shuu. Getel ter hoorhon ene ter ni ch yamai, hamgiin aimshigtai ni " Neeree, bagsh onoodor chamaig ireegui bolohoor Enhsaruuliig Anartai hamt suulgasan shd, Anar ch aztai hog yumdaa, Enhsaruultai taniltsaad yum hum yariad avdag!" gesen ene oguulber minii tarhin dunduur buulgaad avah shig l huchtei sonsogdov!!! Minii dotor bachuurch yu ch yum medehgui namaig huchtei zovoon tarchlaaj, dotor evguiren muuhairch, hamag bie changarch zurh huchtei tsohilj ehleh ni ter. Setgeliihee bachuurliig barij tesehgui tataj bsan tamhia huchtei shidej hayad, yu ch helelgui gerluugee guin orloo. Namaig iin yu ch helehgui genet guin orohiig harj gaihan hotsorson angiihan maani demii l bie bieruugee haran moroo havchitsgaav.Bi ooriigoo yagaad bgaag ooroo ch oilgohoo boliloo, uur ch hureh ch shig, setgel ch honduurleh shig hachin medremj torood, yag hicheeliin anhnii odor Anar derged suuj bhad medersen shig yag l tiim medremj tehdee arai huchtei.Bushuuhan l surguuliruugaa yavahiin huslen bolj ehlev, gevch yaj guij sogdoj morgood minii haniad heterhii hund bsan bolohoor emch namaig iluu hed honog emchluul gesneer bi gertee dahin hed honog hevtev. Tegeed hajuugaar ni tamhi tataad bgaa bolohoor hanaid yaj ch hurdan edgehevdee. Iinhuu bi barag 7 honog gertee hevtsenii daraagaar arai gej surguuliruugaa yavah bolomjtoi bolloo.
Angiin haalgaar bi ayarhan alhsaar orloo. Hamgiin turuund nudend tussan zuil bol onooh hun bolgonii yariad bsan shine ohin baiv. Urt burjgar ustei, bogino yubka bariu tsamts omsson, urin naalinhai ineesen ter ohin Anartai hamt bidnii shireen deer ineed aldan suuj bhiig bi harlaa. Ene ohinii hajuud minii bgaa bdal ev havgui, bolhi bgaad bi anh udaagaa uhtlee ichij bilee.Tsaraigaa nuun chimeegui alhsaar oor neg shireen deer chimeegui ochij suulaa.Baihgui hed honogt maani angiin buh anhaarliin toviig ter shine ohin ali hediin ezeljee. Nadad yagaad ch yum gadnii hun shig hondii medremj torj, ter angiihang ter yadahnaa Anariig anh udaagaa harj bgaa yum shig l bishuurhen chimeegui suulaa. Namaig orj irenguutee oor shireend chimeegui suusand gaihsan Anar nadruu udaan harj bsnaa, genet suudal deer ni oor ohin suusan bolohoor oor gazar suusniig mine oilgoson bololtoi,suudlaasaa boson nadruu oirton iren ineemsegleed :" Haniad ni edgertsen uu?" geed moron deer mine garaa tavin namaig tulhen hajuu tald mine suuv. Anariig namaig martaaguid bi hyazgaargui bayarlasandaa tevreed avmaar bolson ch, shine naiztai bolsond ni tunirhsan heveer tul chimeegui suugaad l baiv. Anar tolgoigoo oirtuulan minii nuurend tulgah shaham :" Tsengelee, yasan be?" geed l onooh l argatai hoorhon ineemsegleleeree ineelee. Anariig nadad iinhuu sanaa tavin suuhiig Enhsaruul holoos anhaaraltai ajiglaj bgaag bi anzaarlaa.Bi Anart yagaad ch tunirhaad bgaagaa ooroo ch bodood olsongui, t*n*g tsarailj suuhaasaa zalhaj bsan bolohoor Anarluu harj ineegeed:" Haniad zugeer boltsoon!" gesnees oor yum helj chadsangui, heleh ch yum oldsongui.Anar urtaar sanaa aldaad: " yooy, chamaig nadad uurlatsiin baih gej ailaa shd,sanaa amarlaa" gej changa ineegeed," chi tegeed tamhia tataal bhaar chin haniad chin yaj hurdan edgehiin , teriigee hay gej bi chamd olon heldeg biz dee" geed nadruu uurtai dur isgen harahad ni bi tesgelgui ineechihlee.Ter l uyed bi Anariig yamar hoorhon bolohiig ni anzaarah shig bolov, heterhii gemeer tsarailag ter zaluu bagaasaa togloj osson Anar mine yum gejuu,hoorhon nuuree eldev yanz bolgon togloh ni nadad egduutei haragdaj ehellee. Anar namaig udaan haraaguidee sanasan ch yumuu nadtai marzagnan togloj, bid 2 ter haviaraa l boon ineed hooroo bolov. Shine angid orood hoorhon huutei hamt neg shireend suun anhaarald ni ortoj hed honog az jargaldaa umbasan Enhsaruuliin han huu ni genet haanaas ch yum neg garaad irsen galzuu ohintoi ochij zeregtsen suugaad ooriig ni ogt haiharhaa bolihiig haraad Enhsaruul uur ni bagagui hurch, Tsengel gegch ene yun ohin yum bol gesen hartsaar udaan harahiig bi anzaarch blaa. Anar butsaj suudaldaa ergej ochin Enhsaruuliin hajuud ochsongui, minii hajuud suusan chigtee hicheel tartal uldev. Ter maygaaraa dahin heden sar bolov. Enhsaruul argagui l hoorhon ohin yum, hovguudiin hairiig bulaasaar, surguulid enhsaruulgui yum gej ugui l bolov.Hechneen olon huu guisan ch Enhsaruul urgelj tatgalzdag ni dotroo Anariig boddog bolohooroo gedgiig ni bi sain medej bailaa, bi ch gej er ni surguuli dayaraa l medej basiiim. Sain yarival Anariig bodoj yavdaggui ohin gej manai surguulid baihgui bsan gehed bolno, bi ch hurtel...Bi ali hediin Anariig naiz gesen nudeer bish shal oor nudeer hardag bolson bailaa. Bi uuniigee heterhii sain medej baiv, ene buh hugatsaand Anariin derged baih ni naiziin ulmaas bish bolj, hamt baihdaa dogdlon hoorch, baihguid ni sanan, Enhsaruultai teruuhen dotroo orsoldon, nuur amaa uye uyehen buddag bolj, huvtsasandaa anhaaral tavij eheldeg bolloo.Harin ene buhniigee Anart medegduulehgui gej, yamar negen baidlaar oort ni sain gegdegee medegduulehguig uhtlee hicheedeg bolloo.Ali heden doloo honogiin omno avsan yubkaa omsoj zurhlehgui bsaar bsaar anh udaagaa neg odor angiruugaa yubka tai yavj uzlee. Evertei tuulai uzsen yum shig hun bolgon gaihan harj angiin hovguud bugd duun aldan, shooloh negen ni shoolj, gaihah negen ni gaihaj bailaa, gesen ch bi toosongui, hamgiin ih sanaa zovj bsan hun maani Anar l baiv. Getel Anar namaig yubka omschood baihad harsan hernee yu ch helsengui.Anh udaagaa ooriigoo emegtei gedegee mederch nuur us gezegee yanzlan hamag baidagaaraa hoorhon bolchihood irj bhad Anar nadruu shohoorhliin nudeer harah ni baitugai, togtoj ch udaan harsangui.Hicheel tarahiin uyed Anariin sagsnii bagiin sagsuu Toroo nadruu oirton ireed:" pooh, Tsenguke chin iim hoorhon ohin bsiimuu, dandaa inegj yavj bgaach!" geh ni ter.Ternii toglon helsen yoj ug nadad ogthon ch sonin sanagdsangui, zovhon l tsaana zogsoh Anariig l nadad yamar negen yum helehiig ni l demii goridon huleene. Namaig gev genet iinhuu oorchlogdon irsend Enhsaruuliin durgui ni hursen ch tuuniigee hudlaa ineemsegleleer nuun dohoj ireed: " tsengelee 2uulaa er ni yagaad neh yum yaridaggui yum be, bi chamtai tuhtai ch taniltsaj bgaaguin bna shdee" gej hudlaa yaria odoj ehellee. Enhsaruul gev genet nadtai ingej yariltsah ni dotroo yamar negen sanaa aguulj bgaa gedgiig bi sain medej bv.Ter odor hicheel taraad bi anh udaagaa emegtei huuhedtei gerluugee hamt harij uzlee. Enhsaruul ineed aldan nadtai olon yum yarij, zamiin tursh olon asuultaar namaig shalgaav. Ter odoroos ehlen Enhsaruul minii dergedees ch salahaa bolij , sain naizuud boltsgooy gej helj ch uzev. Yagaad tegj bgaa ni ch oilgomjtoi l doo, Anartai l bainga oirhon baih gej gedgiig ni bi t*n*g bish bolohooroo sain oilgoj baiv. Minii huchind Enhsaruul barag oroi bolgon Anartai uulzah bolomjtoi bolj, bid toirch suun yariltsah uyed Enhsaruul Anartai dotno taniltsah bolomjiig shalmaghan ashiglaj bgaag bi anzaarch baiv. Bi uridiin heveer l sain naiziin bair suuria barisaar l. Dahiad l heseg hugatsaa ongorch zun ch bolj hicheel amarlaa. Zunii haluun odruuded bid bas l angiaraa niilen uulzaldatsgaana. Ene hoorond sagsnii Toroo geh onooh sagsuu bandi nadad uhaangui durlachih ni ter. Gai gazar doroos, Toroo 8iin B gees garch irev. Anartai geheesee Torootei uulzah too maani genet ers ihesch ehellee.Toroo ch manai geriin uudnees salahaa bolij, bi ch ugiin hamaagui zantaigaasaa Torootei uulzii geh bolgond l uulzaj tsagiig hogjiltei ongorooj baiv. Buleg huuhduud niilseer l... Toroo nadruu oirtsoor l... Saruulka Anarluu oirtsoor l...odor honog ongorsoor....
Ter zun neg odor Saruul nadaas uilan baij tuuniig Anartai niiluuleed ogooch gej guih ni ter. Sain naiziin dur esgegch bolohooroo bi Saruuld ooriin setgeliin uchiraa helj ch chadsangui, demii l asuuj ogohoor bolloo.Hediigeer ter 2iig niiluuleh unen durgui baisan ch bi Anart yamar ch setgelgui gej batlahiin tuld ter oroi ni Anariig gadaa garaad ir gej duudlaa.Anar uridnii l adil ineej hoorsoor l nadtai eldviig yariltsan suuj baiv.Bi ene saihan baidlaa evden hereggui yum asuuh gej bgaag Anar anzaarah ch sohoogui ineed aldan suuna.
"Anaraa, chi Enhsaruuliig yu gej boddoggiin?" gej bi gemguihen asuulaa. Anar duugaa huraan chimeegui heseg suusnaa: " Yah gej bgaan?" gej yojtoihon erguulj nadaas asuuv.
" Chi Saruuld sain biz dee, ta 2 uyerhehguimuu, yag tohirson goy hos boloh bhaa" geed bi hudlaa ineemseglelee, ene ugiig heleh nadad yamar hetsuu baisan geech, ingej asuusan maani bi 1rt anart sain bish gedegee 2rt anariig saruuld yamar ve gedgiig uneheer medeh gesen hereg blaa.
Anar chimeegui suusaar l baiv.Bi bolohgui yum asuusanaa oilgood sedevee oorchlohoor shiidej:
"Ochigdor yasan geech, aygui ineedtei...."
" Chi hezeenees iim yumand anhaaral tavidag boltsiin?" gej Anar yariag maani taslav.Nadad heleh ug ch oldsongui... demii l
" Yahavdee, saruul chamd sain chi terend sain, niileech l gej bhgui yu daa," geed bi hogjiltei dur esgen, ogt haiharahgui tasrai gargalaa.Bi Anarluu semeerhen harav. Anar chimeegui tongoin heseg suusnaa:
" Saruul nadad sain yumuu?"gej ineevhiilsenee, ogtsom bosch: " bi anhnaasaa meddeg l bsiishdee, chamtai iim yum yarih nadad sonin bainaa, bi harilaa" geed tsaash alhan odloo. Anar ter odoroos hoish hed honog nadruu zalgasan ch ugui irj uulzsan ch ugui. Bi yavch demii yum asuujdee gej bodon setgel shanalj ehellee. Hund sain bolno gedeg iim l baidag yum baihdaa. Bosson ch suusan ch neg l yumand setgel zovniod, hajuud baigaa humuusiin yaria bolon busad buh zuils neg l hamaagui met sanagdaj zuuden dundaa l bi amidarch bailaa. Harin hed honog ongorohod ashgui Anar zalgalaa. Bi Anariig nadad uurlaaguid, namaig t*n*g yum asuusand yu ch sanaaguid ni bayarlasandaa dotroo devherch tsovhorch baisan ch teriigee nuun yu ch boloogui dur esgen yarij baiv.Bid uridniihaa l adilaar ineeldej, haa hamaagui humuusiig shoolon udaan yariltsaj buh yum butsaad hevendee oroh ni ter. Harin sanaand oromgui yum bolson ni Anar nadaas Saruuliin utsiig medehuu gej asuusan yavdal bailaa. Bi gaihaj tsochirdsondoo heseg chimeegui bolov. Namaig tag bolsond gaihsan Anar hariltsuuriin tsaanaas neriig maani hed hed duudahad say l uhaarch devtereesee harchaad irlee gej hudlaa tailbarlalaa. Saruuliin utsiig avaad Anar udsan ch ugui utsaa taviv. Bi yag l moson nuurand jivj baigaa hun shig hamag bie hushin zogtusaj, yu hiih yahaa medehgui udaan zogsloo. Anar saruulruu zalgahnee, Anar Saruuld sain baisan gejuu, Anar Saruul 2 uyerhehnee, bi tegeed yah yum be, geh asuultuud tolgoigoor mine duurch namaig aimshigtaigaar tarchlaav.Yag ter odoriin oroi ni ineed hoor bolson Saruul manaihruu zalgasan ni Anartai uyerheheer bolson bayart medeegee heleh gesen hereg bailaa.Ene medeed uridaas beltgeltei baisan bi arai l gaigui huleej avav. Tiimee, aimshigt medee, gehdee bi uuniig ooroo huseegui gejuu. Bi l Saruuliig Anartai uulzuulahiin tuld durgui baihad ni ch hucheer gargadag baisan, bi l Anar Saruul 2 iig busadtai niilen holbodog baisan,bi l ene bugdiig iim baidald hurgeh yumaa hiisen biz dee. Tegeed odoo yagaad ingetlee shanalaad bgaam be gej bi ooroo ooroosoo asuuj bas ooroo ooriigoo orovdloo. Anart maani yag l Saruul shig tsarailag , aviyastai tiim l ohin tohirno, nad shig azgui hoorhiiloltei ohin bish.Tiim bolohoor ooriinhoo sainiig Anartaa helj hairan naiziin holboogoo evden, Anariig ooroosoo holduulahiig bi hussengui. Odoo bi yu ch hiij chadahgui ee, odoo nadad zugeer l chimeeguihen Anar Saruul 2iin uyerhel bolon Anariin huvid zovhon naiz ni shuu gedeg bodit baidaltaigaa evlereh l uldeed baiv.
Haluun zun ch aajmaar ongorch , namriin salhitai odruud ehelj , hicheel orloo. Anar Enhsaruul 2iin tuhai surguuliar amtai bolgon ni l yarij, ataarhah negen ni ataarhaj, bayarlah negen ni bayarlaj, baga angiin huuhduud hurtel Anar Saruul bolon toglotsgooj, bagsh nar tedniig shagshin yariltsah ni namaig tavlaad baina uu geltei.
Angid baidal buur doloon dor, Anar Saruul 2 tsugtaa suudag bolj bi hoid shireend gantsaaraa suuh bolloo.Gesen hedii ch Anar namaig ogt haihrahgui bish, haaya minii derged irj suuchihaad eldev yanziin yum yarin hogjilddog baisand ni bi bayarlaj bailaa.Suuldee bi Anar saruul 2iin tsug baigaad aajmaar dasaj, tedniig hamt baihad hajuud ni evgui baidald orohoo bolij ehlev.
Ene meteer her udsaniig sain sanahgui baigaa ch yamar ch l baisan namar arai l duusaagui baihad ter neg oroi Anar nadruu zalgan garch jaahan alhahuu gelee. Bi yu ch sanasangui um humgui gaduur huvtsasaa shuuren sain banditaigaa uulzahaar garlaa. Bid ter namuuhan oroi tsetserlegeer alhan eldviig yariltssansan.Medeej hosuud shig haluun dotnoor bish ch minii l huvid ter odor amidraliin mine jargaltai odruudiin neg gej helehed bolohoor bailaa. Harin Anar minii sain medeh bagiin mine naiz baihaa ali hediin bolijee, ter minii huvid sain bandi maani tuugeer ch barahgui surguuliin nertei tsarailag bandi gedeg utgaaraa iluu buuj irdeg bolj. Anariin yaria, uil hodlol, ineej baigaa baidal buh zuil ni iheer oorchlogdoj, uridnii genen hogjiltei , daruu bandi bish, oortoo itgeltei sagsuu zaluu bolon huvirsaniig bi ajiglalaa.Bi Anaraas Enhsaruuliin talaar olon yum asuumaar baisan ch dahij ter talaar yaria odohoosoo zurhsheej baiv.Harin tegtel minii bodliig taaj unshsan yum shig Anar yarian dundaa nadaas: " Tsengelee, bi saruulaas yaj salahuu?" gej asuuh ni ter.Dongoj shahuu uyerhej ehelchiheed iim yum asuuj baigaa naiziigaa bi gaihahiin iheer gaihav.Bi yamar uchraas yagaad ingej asuuj baigaag ni medehiig hussengui, Anariin ugiin neg yumnaas amarhan uiddag, hongon zang medeh uchir bi duugui l bailaa. Anar oortoo itgelteigeer minii urd garan heseg alhaj baisnaa," Saruul nadad heterhii durlatsiinmuu yatsiin, yarshigtai gedgiine" geed urdaa baisan chuluug oshiglon changa changa ineelee.Nadad heleh ug uneheer oldohgui baisan uchir demii l oor zuil yarij ter yariag orhiloo.
Anariin setgeld Saruul yamar ch bair suurigui gedgiig medeh nadad hechneen saihan baisan ch yagaad ch yum neg l zuild setgel guniharan taivan bish bailaa.Magadgui medee orsonoosoo hamt togloj osson naizaa odii hurtel sain meddeggui baisandaa guniharsan hereg biz.Anar chuhamdaa yag yu bodoj sanaj yavdagiig, setgeld ni saruul bish yum bol oor hen baidagiig, esvel ogt heniig ch haihardaggui ch yumuu ,chuhamdaa Anar yag yamar hun gedeg talaar nadad yamar ch tosoolol alga baiv. Uneheer Anar shal oor hun, shal oor yortonts yum shig nadad sanagdaj bilee.
Hed honogiin daraa Saruul manai gert uilchihsan irlee. Haalganii durangaar uilsan saruuliig haraad l bi yah gej irseniig ni shuud oilgov. Saruul oroond maani chimeeguihen orj heseg duugui suulaa. Bi yu bolson baij bolohiig gadarlaj baisan bolohoor yamar negen yum asuusangui.
" Tsengelee, Anar nadaas zugtaad baih yum" gej Saruul am neelee.Duugui baigaad baij bolohgui , yamar negen yum heleechee! gej bi ooroo oortoo anhaaruulj, chimeeguihen hooloigoo zasaad: " Zavgui baigaan bailgui dee", gej gemguihen hariulav.Saruuld minii hariult hangalttai sanagdsangui bololtoi, heseg chimeegui suuj baisnaa:" Yarih bolgond l daraa yarii, esvel zavgui baina, neg bol geriiheneeree baihgui gej heluuleed, surguuli deer ch nadtai duugarahgui, yagaad ingeed baigaan bol,chi nadad heleed ogoochdee tehuu, Tsengelee!"geed nulimsandaa norson urt sormuusaa deeshluulen nadruu harav.Saruuliig iim baidaltai harah nadad uneheer hetsuu baisan bolohoor Anariin helsen ugiig saruuld helj zurhelsengui. " Anar chamd sain shdee, tsaadah chin ugiin iim heneggui zantai, chi bitgii too, udahgui zugeer bolchnoo" gej bi hudlaa helev.Namaig ingej helehiig sonsood Saruul yojtoi ineevhiilj:" Heneggui bolohooroo tsag urgelj chinii tuhai yarij, chamaig haana hentei baigaag urgelj anhaarch, chamaig duudah burt chin guij ochdog yumuu?" geh ni ter.Saruuliin uurtaihan helsen ene ug namaig bur gaihshrald oruulav, bi yu gej helehee medehgui demii balmagdan zogsoh zuur saruul yariagaa urgeljluulj:" Anar nadad sain yum shig baidag mortloo, chamaig nadaas iluu anhaaraad baidagt ni minii uur hurehiin, zarimdaa buur namaig tsengelee gej anduurch duuddag geech, Anar chamd sain bolohooroo nadaas salah geed baigaamuu?"gej heleed ulam changaar uilj garlaa. Saruuliin helsen ug namaig uneheer hetsuu baidald oruulav, medeej bi itgeegui l dee, Anart heterhii sain bolohooroo l buhimdaad ingej helsen baih gej bi bodloo." Anar bid 2 chin zugeer l naizuud shdee, Anart nadaas oor naiz baihgui bolohoor l tegdegiig ni chi buruugaar oilgood baigaan bishuu, chi bitgii ingej bodoo" gej bi argadangui helev. Saruul ingej helsend maani jaal taivshirsan bololtoi ul yalig ineemseglen" za za neeree ch tiim baih l daa, namaig uuchlaarai, tsengelee" gej tasalduulan heleed arai gej uilahaa zogsloo.
Saruuliig garch yavsanaas hoish bi helsen ugniih talaar udaan bodoj hevtev.Anar uneheer nadad sain yum bolovuu gesen ochuuhen naidlaga ch toroh shig. Yu gejdee, Saruul l anariin naizaa gesen setgeliig ni buruugaar oilgoson baih, medeej hen ch gesen sain bandiinhaa emegtei naiziig tegj bodoh l baisan shdee, gej ooriinhoo hooson goridlogiig nyatsaalaa. Margaash odor ni angi deer bi Anar saruul 2 iig uridniihaasaa iluugeer ajiglalav. Anar hicheeliin uyer bagshiin urdah shireen deer gantsaaraa suuj zavsarlagaanaar angiin busad ohiduudtai marzagnan togloj Saruuliig uneheer toohgui baigaag bi say l anzaarlaa.Angiin gold gantsaaraa uitgarlan suuh Enhsaruul nadad anh udaagaa uneheer orovdoltei haragdaj bilee.
Hed honog ongorohod Saruul angi deer nadaas hicheel taraad hamt kino uzetsgeey gej hellee. Bi yu ch sanasangui tegii l gechihev. Hicheel tarahiin aldad surguulid deer oor surguuliin Minjee, Shurtseteg geh 2 gangan ohin Saruuliig haisaar irev. Saruuliin urialgaar angiin busad huuhduud bugdeeree hamtdaa kino usetsgeeh boltsgooloo.Ingeed hoorch dogdolson angiihan maani bugd hamtdaa gartsgaah boltol Anar gantsaaraa ogt sonsoogui dur esgen turuuleed garaad yavchihav. Kino uzeheer angiihantaigaa yavah gej bayarlasan bi Anariig ch anzaarsangui. Hajuu angiin Toroo ch heseg naizuudtaigaa bidentei niilj boon l shuugian bayr hoor boltsgooj bid surguulias garlaa. Tegtel Saruul nadad dohoj ireed: " Tsengelee, chi anaraas bid nartai tsug yavahguimuu geed asuuchih tehuu?" geh ni ter. Saruuliin ingej zohion baiguulsan gol sanaag say l oilgoson bi yu ch asuusangui demii l " za" gej ayarhan helev. Surguuliin hashaanii haalgaar garch yavaa Anariin hoinoos bi amisgaadan guij changaar " Anaraa!" gej duudan baij arai gej guitslee. Hurts narand nudee anivhiilen namaig oorluugee oirtoj irehiig huleej zogsoh Anar nadad yagaad ch yum mash hoorhon haragdaj bilee. Bi dohoj ochood:" Hamt yavahgui yagaad turuuleed garaad yavchiv?" gej hogjiltei asuulaa.Anar yum helsengui.Bi Anariig garaar ni sugadan avaad butsaaj tatan:" Za yaviya, naiziigaa bodood ene udaa gantshan udaa hamtdaa yavchih tehuu?" gej argadanguigeer Anar ood harav.Anar nadaar udaan yatguulahiig huseegui bololtoi,chimeegui nadtai hamt butsaj alhsan yum.
Bidniig butsaj irehed Enhsaruul bayartaigaar ineemseglen ugtaj Anariin nogoo garnaas ni iren hotlohod bi horomhon zuur Anariig sugadaj baisan garaa suga tataj avahiig Anar anzaaran nadruu ogstom harlaa.Enhsaruul gadnii surguuliin 2 naizdaa ooriin tsarailag naiz bandia gaihuulah gesen shig oortoo itgelteigeer, " Minjee , Shuree tanilts ene Anar" gej heleed nuur duuren ineemseglelee. Anar ch eyeldegeer onooh 2 ohintoi mendlej baigaa haragdlaa. Kino teatrluu bid oluulaa baisan tul alhtsgaahaar shiidetsgeev. Zamiin tursh Torootei am tsutsaltgui chalchij yavsan bi hoishoo neg ergen harval Anar onooh oor surguuliin 2 ohintoi ineelden alhahiig harav.Udaan ajiglaval ter Minjee gesen ondor turanhai ohin Anariin helsen bolgond ni changaar ineen uye uyehen Anariig tsohij avan biend ni snamsarguigeer bain bain hurch baigaa ni haragdav.Bi nudeeree guilgen Saruuliig haisand buur hoino gantsaaraa alhaj yavaa haragdlaa.Heseg alhsanii daraa Anar Minjeetei buur oirton taniltsaj baigaa bolotoi 2uulhanaa urd garan ih l dotnohon alhaj bailaa.Anart Minjin geh ter ohin uneheer taalagdsan uu, esvel saruuliin nuden deer ingej baigaa yu gedgiig bi ch neh sain yalgaj chadahgui l baiv.Udaan alhaltiin daraa arai gej bid teatr deer iren bilet tasalbaraa avan ortsgooloo. Haranhui zaaland suudlaa ezleh bolohod Anar zoriud Saruuliin yanziig useh gesen shig onooh Minjeegiin garaas hotlon hajuudaa avch suuv. Tegeed nogoo hajuud ni saruuliig orsood suuchihvii gej aisandaa yu ,minii garnaas ugzran hajuu taldaa suu gej dohihod ni bi duramjhan suulaa. Bi dongoj suugaad bas l saruuld sanaa zovj ergen toiron haival teer hol angiin busad huuhduud bolon nogoo naiz Shureeteigee baigaa ni haragdav. Anart gomdoj , shanalsan harts Saruuliin nuuren deer todoos tod baisansan.Kino ch duusaj bid tanhimaas heseghesegeeree salj gartsgaagaad teatriin gadnah uudend ergen tsuglartsgaaj ehlev.Tegj baital hamgiin suuld ineeldej hogjildson Anar Minjee 2 garch irehiig haraad Enhsaruul uneheer tessengui bololtoi ogtsom shirev tataad hurdan hurdan alhalan yavj odloo.saruuliin araas Shuree ni ch uhashiin guij naiziigaa argadan teverch avch yavaa haragdav. Harin Minjee saruuliig yavsaniig harsan ch haraagui dur esgen Anariin hajuud hudlaa ineemseglen zogsohiig haraad minii durgui uneheer hurev. Naiziinhaa naiz banditai ni odorjingoo aaliguiten hoorhii naizaa gomdooj yavuulchaad yu ch boloogui yum shig mushilzan zogsoh ene ohiniig haraad bi enhsaruulaas ch iluuteigeer orovdloo. Anar husej baisan yumaa arai gej bieluulsen hun shig bahdaltaigaar ineemseglen baihiig haraad bi nudendee ch itgesengui. Angiin huuhduud ch heseg heseg tiisheegee tartsgaah bolohod Anar Minjeeg daguulan salj yavav.Bi ch onooh l yarshigtai Torooteigee hamt harih bolon hotsorch bilee. Odor honog ch haravsan sum shig nisen odoj neg l medehed bid 9r angia udej 10r angid orson bailaa. Ene hugatsaand ih yum oorchogson ni medeej. Anar maani nogoo Minjeetei uyerhej, Enhsaruul geriihenteigee gadaad yavahaar surguuliasaa ch garj, udalgui Anar Minjeegees salj, solongoo, ariunjargal gedeg 2 ohintoi daraallan uyerhej bas l neg ih udalgui tednees bolij bilee.Harin minii huvid, Anart gesen setgel maani medeej heveeree, gehdee omnoh shigee huchtei bish gej helj bolno. Anariin olon ohin erguulsen hongon zand ni ch ayndaa dasaj, odor bolgon bodoj shanalahaa ch bolij ehlev.Gesen hedii ch Anariig oor shine ohintoi taniltsaj uyerheh toolond bi gadnaa ogt toogoogui dur esgen Anariig tedenteigee muudaltsan gantsaardah burt ni derged ni hani bolj, mundag naiziin duree esgeseer baisan ch dotroo bi dalaigaar uilj baisnaa sanadag yum.Anariin uyerhesen ter heden ohidoos gadna oor hechneen ch ohiniig bi Anartai taniltsuulsanaa martchihaj, bugd l Anaraas bolj nadaas olon yum shalgaan, namaig uneheer neg zovoodog bailaa. Zuudendee hurtel " Tsengelee, Anariig duudchih!" , "Tsengelee, Anar oor ohintoi uulzaad baih shig baina", "Tsengelee, Anar haana baina?" geh ulig bolson asuultuudiig sonsoh shig boldog bolov.Gehdee bi ene buhentei dasahgui geed ch yah baisan bilee dee.Dotood setgeliin mine asuudal iimerhuu baidaltai baihad gadnah baidlaaraa bi urdniihaasaa arai oor bolson gej helj bolohoor bailaa. Bilhuus maani nariisch, hol maani urdnaasaa urtsan osoj arai emegteileg bietei bolj ehellee. Urdnii omsdog baisan orgon omd orgon tsamtsaa barag omsohoo bolij, shkafnii maani ihenhi huvtsas bariu golduu omd tsamts bolj huvirlaa. Ohinoo arai l gej neg emegtei torhondoo orsond eej maani sanaa ni amarsan bololtoi olon demii yum ugeldegee bolison yum.Arai l tom bolj uhaan suuj baigaa bololtoi yum l bol end tend guij sahilguitej yavdag zan maani buur daragdsan baiv. Tegsen ch bagiin hogjiltei,niitech zangaa orhiogui heveer l...

Цагаан сарын өнгийг хэрхэн тодохойлов.

suvdaa — Sun, 08 Feb 2009 08:07:23 GMT

Яадгийн бэ, мөнгөгүй золгож бэлэггvй шинэлье

Урин цаг наашилж хаврын уур орох улирал эхэллээ. Уртаас урт vргэлжлэх хаврын өдрvvдийн эхлэлийг тvvчээлсэн монгол тvмний баяр цагаан cap болоход хэдхэн хоног vлджээ. Хааяагvй хэвийн боовны сурталчилгаа хөвөрч, vнэр нь хамар цоргионо. Ууц, өвчvv тэргvvтний vнэ ханш хандтай гэж жигтэйхэн. Баярын төсвөө бодсон эзэгтэй нар хормойгоо ардаасаа нөхөх vv, урдаасаа нөхөх vv хэмээн орлого, зарлагаа сэтгэнэ. Эгзэгтэй энэ vед "ноён" долларын ханш "намайг хэн хэлж, нохой хэн саах вэ" гэх аятай өссөөр 1500 төгрөгт хvрээдхэв. Америк "ногоон"-д толгойгоо мэдvvлсэн зах зээл ганхаж, овжин наймаачид бараа бvтээгдэхvvнийхээ vнэ ханшийг хөөрөгдөж эхэллээ.
Санхvvгийн хямрал хаа сайгvй тороо татаж байхад цагаан cap ийн хамар дор тулчихав. Хоёр их хөршийн зах зээлээс дэндvv хамааралтай оршдог Монголд дэлхийн санхvvгийн хямрал улсын болоод өрхийн эдийн засагт хvндээр тусч байна. Гадаадад ажиллаж амьдардаг монголчууд ажилгvйдэлд өртөж, ар гэртээ гуйвуулдаг доллар нь эрс багасчээ. Энэ мөнгө дотоодын эдийн засгийн долларын эргэлтэд багагvй хувь нэмэр оруулдаг билээ.

Долларын ханшийн савлагаа төгрөгийн ханшийг улам vнэгvйдvvлж, бараа бvтээгдэхvvний vнэ өсөөд байхаар иргэдийн авдаг хэд аманд ч, хамарт ч хvрэхтэй, vгvйтэй. Ахмад настнууд өвлийн тvлээ тvлшээ базаахаар олонхи нь тэтгэврийн зээл авч, малчид хvvхдийнхээ сургалтын зардлаас эхлээд өөр бусад зvйлд малаа барьцаалан банкнаас зээл авсан гэхчилэн нийтийн амьдрал нэлэнхvйдээ мөнгө санхvvгийн гачаалтай буй. Харин цагаан cap хэмээх нvсэр баяр угаас нимгэн хэтэвч рvv тонгойгоод байдаг, яах вэ?
Жилийн жилд л vрэлгэн зардалтай цагаан сарыг хэн хvнгvй шvvмжлэн ярьдаг ч нийтийн жишгээр ашдын бэлэг юугаа бодон дор дороо боломжийнхоо хэрээр л баярладаг.

Хэл ихтэй эл баярын төсөв мөнгийг уух шиг л болдог. Хараад байхад төсөрхөн хийж болмоор ч зарим нь дэндvv баярхаж, аагархах нь бий. Зиндаархаж, цамаархсан байдал нэг л мэдэхэд нvсэр баярын жишгийг тогтоож орхисон байна. Тухайлбал ахмадуудтай мөнгө барьж золгодог "ёс"-ыг хэн гэгч хэзээнээс санаачилсныг бvv мэд. Хотынхноос эхэлсэн "ёс" болох нь тодорхой харагддаг. Сонсох нь ээ, хуучин цагт ахмадуудтайгаа хадаг барьж л мэндийг нь асуудаг байсан гэх. Гэхдээ одоо ч хөдөөгvvр хотынхон шиг данагар данагар мөнгө бариад золгоод байдаггvй. Мөнгө барьсны хэмжээнд нь тааруулж бэлэг өгөх гэж ядаад байдаггvй. Хотынхон л уг чанараараа өрсөлдөх мэт ийм нэгэн жишиг тогтоочихсон нь vнэн.

Мөнгөтэй золголтоос болж залуу гэр бvлvvд багагvй "хохирол" амсдаг. Амьтны vрийг алаг vзэлтэй биш гэдэгчлэн эхнэр, нөхөр хvртэл өөр өөрийн аав, ээж, ах дvvст барьцалдан барьцалдан мөнгөний тоогоо ихэсгэнэ. Жаахан хvvхдvvд ч хоорондоо мөнгөтэй золгоно гэж тоглоцгоох болж. Өдгөө мөнгөний золголтод тавтын улаан дэвсгэрт энгийрхэж, аравт, хорьт голлож, "ноён" доллар золгогчийн зиндааг таниулж байна. Ингээд бодохоор монголчууд маань харин ч баян, өгөөмөр хvмvvс мэт. Мөнгөтэй золголтод настайчууд дуртай. Дуртай ч байлгvй яахав, хvн зvгээр мөнгө өгч байхад чинь. Цагаан сарын зардлын ихэнхийг "иддэг" бэлэг хэмээх нөгөө "ёс" нь золголтын мөнгөтэй ихээхэн хамааралтай. Гайгvйхэн мөнгөтэй золгодог баян нөхрийн нэр айл бvхний бэлэг өгөх хvмvvсийн нэрсийн жагсаалтад дээгvvр бичигдэнэ. Мэдээж бэлгийн хариу чанартай, чансаатай байх ёстой. Зах зээлжсэн монголчуудын цагаан сарын "хууль" ийм. Хэдэн жилийн өмнө 20000-тын ногоон дэвсгэрт гарахад зарим нь айж, "эхнэр аав, ээжтэйгээ заавал 20000-таар золго гэж аашлаад байна. Одоо 20000-таас өөр дэвсгэрт битгий гараасай" гэж шогширсон тухай болсон явдал ч юм уу онигоорхуу юм яригдаж л байсан.

Өнөөдөр хvнсний захуудад ууц 80-120 мянга гэж байна. Олзуурхууштай нь хvмvvс цагаан сараар архи дарс уух нь багассан сайн тал ажиглагдах болсон. Тэгээд ч архины vйлдвэрvvд vнээ нэмсэн байна лээ. Архи ямар хоол биш гашуун усанд мөнгө зориулахаа багасгахыг дашрамд уриалахад гэмгvй. Цагаан сарын бусад хоол хvнсэнд зориулах мөнгийг орхиё, идэж уулгvй яахав. Харин зочдын гар цайлгах бэлгэнд хамаг мөнгө явчихдаг гэм бий. Шvvмжлэлийн бай болсон бэлэгний чанар арай чанаржиж байгаа нь хvмvvсийн ухамсар, амьдралын төвшин ид зах зээлд шилжиж байх тэр vеийнхнээс хамаагvй дээрдсэнтэй холбоотой биз.

Гэхдээ л Эрээний хятад бараанд мөнгөө урсгаж байснаас хvvхдvvдийнхээ гарыг цайлгаад болчихмоор санагдах юм. Цагаан cap нийтийн л баяр юм чинь нийтээрээ сайнгvй байгаа санхvvгээ бодсон ч тэр мөнгөгvй золгож, бэлэггvй шинэлээд vзвэл яасан юм бэ? Саяхан Ховд аймгийн Засаг дарга малчдын гар дээр бэлэн мөнгө байхгvй, нийт нутгийн хэмжээнд цас зудтай байгаатай холбогдуулан цагаан сарыг архигvй, бэлэггvй тэмдэглэхийг vvрэг болгосон байна лээ. Засаг даргын энэхvv саналыг сумдын Засаг дарга нар, малчид талархан дэмжиж байгаа бөгөөд мөд тохиох эмэгтэйчvvдийн баярыг ч нvсэр тэмдэглэхгvй байхаар шийдэцгээсэн байна. Болж л байгаа биз дээ. Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайдаасаа эхлээд Сангийн сайд хvртэл ийм vvрэг өгч болохгvй гэж vv?

Монголчууд чинь бас нэрэлхvv зантай. Цагаан сараар мөнгөтэй золгож, бэлгэнд байдгаа барах дургvй мөртөө л "хvн амьтан муу хэлнэ" гээд л өр шир тавин баярлацгаадаг. Тэгэхээр нэгэнт дээрээс vvрэг өгөөд уриалбал нийтийн жишиг гээд сууж байхад ч амар.
Хvн гэгч аливаад амархан дасамтгай, мартамхай. Өмнө нь цагаан cap, бусад баяр ёслолыг ингэтлээ сvржигнэж тэмдэглэдэггvй л байсан биз дээ. Тvvнийгээ мартчихаад хөөрцөглөж байгаачлан одоо л нэг хэмнэлт гаргаад нийтээрээ татгалзчихвал дараа дараагийн ол он баярт сайхан жишиг болох бус уу

Зориг эс хүрвэл ухаан эс хүрнэ

suvdaa — Sat, 07 Feb 2009 12:40:23 GMT

"Зориг эс хvрвэл ухаан эс хvрнэ"

Монголын хvvхэд залуус бvгдээрээ суу билэгтэн болж чадахгvй ч сурч мэдсэн, ажилсаг бvтээлч, зєв хvн байж лавтай чадна. Аливаа зvйлийг бvтээхэд биеэ мэдэх мэдэл, єєртєє

итгэх итгэл, эр зориг хэрэгтэй. “Биеэ мэдвэл хvн, бэлчээрээ мэдвэл мал ” гэсэн монгол vг бий. Биеэ мэдэх гэдэг нь бvтээх vйлс, хvрэх зорилгоо ухаандаа бодон тунгааж, сэтгэлдээ мэдэрч, тэр бvгдээ бvтээх єєрийн чадал бололцоондоо гvн бат итгэх, улмаар эргэлт буцалтгvй итгэл vнэмшил болгох хувь хvний чадвар юм. “Биеэ мэдэж, бяраа таних ”-ыг євєг дээдэс бидэнд сургамжлан захисан. Энэ нь биеийн бярыг хэлхээсээ ухааны бярдаа танихыг илvvтэй бодсон хэллэг юм. Тэгээд ч биеийн бєхєєр нэгийг давна, ухааны бєхєєр олныг давна гэж хэлэлцэж ирсэн нь эрдэм ухааныг эрхэмлэх гvн гvнзгий утга агуулгатай билиг сургаал билээ.
Єєртєє итгэх гэдэг нь єєрийн хvчиндээ итгэх ухаан чадал, сэтгэлийн тэнхээ, vйлдлийн даац билээ. Сурах бvтээх чамбай хvсэл тєрж, даацтай зорилго ємнєє тавьсан бол тvvнийхээ тєгс vр дvнг vзэх єєрийн итгэл гуйвалтгvй цогцолсон байх учиртай. Єєрєє єєртєє итгэлгvй байх нь хvн ургаш ахиж, дэвжиж хєгжихєд гай тотгор болдог. Аргамаг хvлэг авч давхих гээд байхад зориг алдан жолоо цулбуураасаа зуурч татаад байдаг шиг єєртєє итгэхгvй, зориг алдан зvрхшээдгээс хvний аммьдрал дахь алдааны тал хувь нь vvсдэг гэсэн яриа явдаг. “Хvчиндээ итгэдэг байсан учраас л би амжилт гаргаж чадсан юм даа”гэж амжилтын оройд цойлсон эрхмийн ямагт хэлдэг бардам мєртлєє vнэн vг бий. єєрийнхєє хvч чадалд хэт итгэдэг, эсхvл єєрєє юу чадахаа ч олигтой мэддэггvй хvн аль аль нь зєндєє байна. Ямар ч гэсэн єєртєє итгэдэггvйгээс vvсэлтэй vхээнц дорой байдал нь хvний хєгжил дэвшилд хаалт болж саатуулдаг зан араншингийн согог дутагдал яах аргагvй мєн. Єєрєє єєртєє итгэлтэй байж идэвхитэй зоримог алхам хийхгvйгээр томоохон vр дvнг хvсэж, мєрєєдєхийн ч хэрэггvй.”Эрднэсийн арал”, “Хар сум” зэрэг алдартай роман туурвисан зохиолч Л.Стивенсоны “Би зовлон зvдгvvр нємєрсєн ч бай, баяр хєєр бялхасан ч бай, ямар ч нєхцєлд халирч шантралгvй цагийг зєв ашиглаж чадна” гэж хэлсэн vг зохиолчийн єєртєє итгэж, бэрхшээлийг сєрж, бvтээж туурвих чадварыг илтгэхийн хамт залуучууд ирээдvйгээ дархлахад нэн сургамжтай. Суу билэгт хvмvvсийн сэтгэхvйд єєрийн хvчинд бvрэн итгэсэн эрэмгий зориг бат бэх сууж єгсєн байдаг. “Зоригловол бvтнэ” гэх vг тэдний сэтгэлийн мєнхийн дуудлага. Эртний Персийн яруу найрагч “эр чадал. Илд эзэмших чадвар vнэндээ эр зориг гэж нэрлэнэ” хэмээн бичсэн нь оюуны єв болон єдий хvртэл хадгалагджээ. “Агуу их хатан зориг гэдэг бол агуу их нинжин сэтгэл мєн” гэж Америкийн яруу найрагч Г.Лонгфелло шvлгэлсэн.
Бvтээлч хvнд зориг нь жаргал болдог. Хэдий мэргэн ухаантай, мэдлэг чадвартай ч хийхийг зорихдоо сэтгэлийн зориг дутваас ухааны сан хємрєг нь далай мэт баялгаа харамлан дутааж, зориг муутан жаргал эдэлж чадахгvй ээ. Суу билэгт Шекспир “Зориг эс хvрвэл ухаан эс хvрнэ” гэж сургасны учир ийм ажээ.
Зvрх зориг дутах, эргэж хургах, эргэлзэж болгоомжлох нь ямар нэг юм бvтээх гэж хvсэж мєрєєдєж яваа эрмэлзэл тэмvvлэлд чинь чєдєр тушаа болж, саад учруулна. Тиймээс залуус та нар аливаа vйлийг хйихдээ мохошгvй туйлбартай, няцашгvй хатан зоригтой байж, ухааны чадлаа дvvрэн ашиглахыг хичээцгээ.
Манай залууст би чадах болов уу гэсэн болгоомжлол тvгээмэл. Шийдэмгий зоригтой занг тогтоон баригч дотоод сэтгэлийн хvлээс нь болгоомжлол билээ. Хэт болгоомжлол зорилгоосоо няцах, чадвараа мохооход хvргэнэ. Болгоомжлох нь нэг талдаа сэтгэлгээний залхуурал мєн. Болгоомжлол гэдэг нь єєртєє болон ирээдvйдээ итгэх итгэлийн архаг хомсдол гэж vздэг хvмvvс байдаг. Болгоомжлол нь яв явсаар хvнийг зориггvй, туйлбаргvй болгох нь бий. Гэхдээ болгоомжлох нь бvхэлдээ муу зvйл биш ээ. Эрvvл саруул болгоомжлолыг, эмгэг архаг болгоомжлолтой хольж хутгаж, ад vзэж болохгvй. Эрvvл болгоомжлол нь ямар нэг шийдвэр гаргахдаа юм vзэгдлийн наад цаадахыг бодож цэгнэхэд тус болно. Ийм болгоомж эргэлзээ нь нинжин сэтгэл, зєн билиг, зєв мэдрэмжээс эх сурвалжтай байдаг. Дутуу бодож, буруу шийдэхээс сэрэмж сургамж болдог учир эрvvл болгоомж ач тустай. Эрvvл болгоомжтой хvнийг хашир егзєр хvн гэж хvндлэн vгийг нь сонсож, зєвлєгєєг дагадаг нь монголчуудад эртнээс уламжлагдаж ирсэн хэв ёсны нэг мєн билээ. Залуучууд Та нар элдэв шийдвэр гаргахдаа эрvvл болгоомжтой байж, эрдэм номд шамдахдаа эмгэг болгоомжийг таягдан хаяж, зориг золбоотой хичээнгvйлэн шамд. Эмгэг болгоомжлол дамжирвал айдас хvйдэс рvv хєтєлнє.
Єєртєє итгэлгvй хvн л аймхай хулчгар байдаг. “Алив муу чанарын дотроос адгийнх нь айж хулчийх явдал мєн”. Хийвэл бvv ай гэдэг. Аймхайчуул хvчээ vзэх, чадал заах, туршиж оролдох, бvтээж туурвихаас ямагт ухарч мохож, нийгмийн vйл амьдралд хvн шиг оролцох нь байтугай олигтойхон тэнvvн амьсгалж чадахгvй болтлоо доройтдог. Тэд vргэлж санааширч, ёстой санаа нь сансарт сачий нь хатавчинд хэвтэнэ. Аймхай учир амьдралд ганц ч зоригтой алхам хийж чадахгvй, уруу доройхон , гутруу гундуухан насаа элээх болдог юм. ийм дорой амьдралд єєрийгєє аваачиж хэрхэвч болохгvй.
Єєрийн хvчинд итгэх олох замд атаа, жєтєє, эргэлзэл тээнэгэлзэл, болгоомжлол, айх сvрдэх зэрэг олон саад бэрхшээл тохиолдож магад. Атаа хорсол нь муу санааны vр, бусдын чадал эрдэмд хордож мєчєєрхсєн хуудуутай сэтгэл юм. “Атаа хорсол бол тємєрийг идэх зэв” гэсэн vг бий. Атаа хорсол єєрєє гvтгэлэг бусармаг явдал, гэмт хэргийн vvсгvvр . “атаат хvн хэзээ ч баяр баясгаланг эдэлдэггvй”. Залуу хvн бусдын амжилтад атаархан жєтєєрхєх бус баярлах, дэмжих цэвэр ариун сэтгэлтэй байх ёстой. Хvний сайн чанарыг олж харж тусган авч чаддаг, тvvнийг ухаан бодолдоо шингээхсэн гэж чин зvрхнээсээ эрмэлзэх бодолтой хvн єєрийн хvч чадалдаа итгэж, хийсэн бvтээсэндээ урамшиж, улам ургшлах зориг хvчийг олж авна. єєрийн сул талуудаа алхам алхмаар ялж сурах нь амжилтанд хvрэх урт аяны замд чинь найдвартай унаа хємєг болж єгнє. “Нэгэн алдарт зураачид залуу зураач судалбар зургуудаа авчирч vзvvлжээ. Тэрбээр зургуудыг ихэд таашаан магтаж, олзуурхан баясав. Гэтэл залуу зураач цаашид уран зураг бvтээж, ахиж дэвших бололцоогvй гэв. Эхнэр хvvхдээ тэжээхийн тулд єглєє 10 цагаас орой 18 цаг хvртэл єєр ажил хийх шаардлагатайгаа учирлав. Та єглєє 04-10 цаг хvртэл бvтэн зургаан цаг хvртэл юу хийдэг вэ?гэж асуухад залуу зураач “Унтдаг”гэж хариулав. Тэгвэл та зураг зурах биш, насаараа унтах тєєрєгтэй хvн байна л даа. Сайн зураач болъё гэж хvсэж мєрєєдєж яваа бол єглєє 04-09 цагийн хооронд байдаг, би зургаа энэ хугацаанд л зурж зураач болсон юм даа” гэж зєвлєжээ. Залуу зураач авьяс тєгєлдєр багшийнхаа алтан сургаалийг ёсчлон биелvvлж, сул талаа засаж залоуулан нэр алдартай зураач болж чадсан гэдэг. Залуус Та нар ч гэсэн єглєє эртнийн бvтээлч vеийг аль болохоор ашиглаж сурахыг хичээцгээ. Иймд дэглэмд суралцахын тулд зvтгэл оролдлого зайлшгvй чухал. “Гойд давуу чадвар хичээл зvтгэлээр л зєвхєн олгогдож байдаг. Гайхалтай авъяастай байвал хичээл оролдлого тvvнийг улам єндєрт єргєдєг. Чадвар нь бусдаас ялгарамгvй байлаа ч гэсэн зvтгэл оролдлого тэрхvv дутагдалтай талыг нєхєх учиртай. Хичээл оролдлогыг зєв зvг чигрvv чиглvvлж байвал ер тvvнээс хол гарахгvй. Зvтгэл оролдлого байхгvйгээр юуг ч олж чадахгvй ” гэж хэлсэн зvтгэл оролдлого шахан дайчилж байж, хvн тєрлхтєнд давтагдашгvй бvтээлээрээ бэлэг барьсан эрдэмт хvний vгийг залуус Та бvхэн тусган авч мєрдєєсэй гэсэн хvслээр дамжуулж байна. Зvтгэл оролдлоготойгоор хичээж чармайвал хэн ч хvсэж мєрєєдсєн том зорилгодоо хvрч чадна.

Франц улсад сиамын ихрvvдийг амжилттай салгажээ

suvdaa — Sat, 07 Feb 2009 12:31:33 GMT

Сонин хачин: Франц улсад сиамын ихрvvдийг амжилттай салгажээ

Францын мэс заслийн эмч нар Мадагаскарын арлаас ирсэн 8 сартай сиамын ах дvv ихрvvдийг

амжилттай салгажээ. 20 эмч оролцсон хvнд хагалгаа 6 цаг vргэлжилсэн байна. Имахагага болон Имахалатса нэртэй ах дvv сиамын ихрvvд
2008 оны 6 сарын 16- нд хорвоод мэндэлжээ. Дундаа нэг элэгтэй тэд хоорондоо цээжний хэнхэрцэг болон хэвлийн хєндийгєєрєє холбогдсон байсан юм. 8 сартай ихрvvдийг салгах мэс ажиллагаа дэлхийд алдартай эмнэлгvvдийн нэг болох хvvхдийн Неккер эмнэлэгт болсон байна.
Хэвлийн хєндийн мэс заслын хэлтсийн дарга, профессор Йана Ревийонагаар удирдан явуулсан хагалгаанд 6 мэс заслын эмчээс гадна сувилагч, ариутгагч гээд нийт 20 хvн оролцжээ. Дундаа нэг элэгтэй сиамын ихрvvдийн элгийг цаашид хэвийн ажиллагаагаа vргэлжлvvлж чадахуйц байхаар салгасан байна.Маш хvнд тєрєлд тооцогддог энэ хагалгааг амжилттай гvйцэтгэсэн Неккер эмнэлэгт 2001 онд Английн эгч дvv сиамын ихрvvдийг салгаж байсан юм. Сиамын ихэр тєрєх явдал 100 мянгад нэг тохиолддог байна. Сиамын ихрvvдийн 90 хувь нь охид байдаг .

Хамгийн том могойг олжээ

suvdaa — Sat, 07 Feb 2009 12:16:06 GMT

Сонин хачин: ХАМГИЙН ТОМ МОГОЙГ ОЛЖЭЭ

Манай гарагийн хамгийн том могойн чулуужсан яс олсон тухай мэргэжилтнvvд мэдээлжээ. Энэ

могойн урт нь бараг сургуулийн автобус шиг, жин нь суудлын автомашины дайтай аж.
Флорида муж улсын их сургууль болон олон улсын эрдэмтдээс бvрдсэн баг Колумбийн нутгаас «Титанобоа» гэж нэрлэсэн шинэ тєрлийн аварга могойг олсон байна. Мэргэжилтнvvдийн хэлснээр, энэ могой нь орчин vеийн кинон дээр гардаг Анаконда могойноос ч том биетэй аж. Титанобоа могой нь 13 гаруй метр урттай, 1,25 тонн жинтэй бєгєєд vлэг гvрвэл 65 сая жилийн ємнє устаж мєхсєн бол тvvнээс 10 сая жилийн дараа амьдарч байсан аж.

Хятад дахь хамгийн өндөр настай хэрэгтэн

suvdaa — Sat, 07 Feb 2009 12:11:12 GMT

Сонин хачин: ХЯТАД ДАХЬ ХАМГИЙН ЄНДЄР НАСТАЙ ХЭРЭГТЭН

БНХАУ-ын нийслэлийн бvхий л тvvхэнд эрvvгийн хэрэгт холбогдсон хамгийн настай хэрэгтэн

шvvхэд татагджээ. Луйвар хийсэн 99 настай Жо Жипин гэдэг євгєнд 10 жил юмуу бvх насаар нь хорих хvртэл ял оноож болох юм гэж Ройтерс агентлаг мэдээлсэн байна.
Овсгоотой Жо євгєн Засгийн газар дахь танил хvмvvсээрээ дамжуулан, АНУ-д битvvмжлэгдсэн Хятадын коммунист засгийн газрын ємнєх vеийн хадгаламжийг авч єгч чадна гэж нэг америк хvнд итгvvлж дєнгєжээ. Жо Жипин хэлснийгээ илvv vнэмшилтэй болгохын тулд єєрийгєє нэг мужийн захирагчаар ажиллаж байсан мэтээр ярьсан байна.
Энэ хэргийг бvтээхэд 750 мянган юань /110 мянга орчим юань/ хэрэгтэй гэж Жо євгєн хэлээд, итгэмтхий америк хvнээс мєнгийг салгажээ.
Єндєр настайг анхааран шvvх хэрэгтнийг баривчлалгvй, барьцаагаар сулласан байна. Эндхийн хэвлэлд бичсэнээс vзвэл, прокурор тvvнийг байцаахаар гэрт нь очиж байжээ. Гэтэл хэрэгтэн єєрт нь оноож буй бvх зэмлэлийг няцааж байгаа гэнэ.

НБА-ын анхны ази, Анхны монгол туургатан аварга

sankara — Fri, 07 Nov 2008 09:42:17 GMT

Одоогийн Азийн хамгийн шилдэг сагсчин хэн бэ гэвэл Яао гэж бараг бүгд нэгэн дуугаар хэлнэ байх. Яаог НБА-д орж алдар нэрээ түгээхээс өмнө Азийн сагсан бөмбөгийн нүүр царай болж байсан нэгэн залуугийн тухай өгүүлэх гэж байна. Түүнийг Монголчууд андахгүй. Энэ Өвөр Монгол залуугийн нэрийг Мөнхбаатар гэдэг бөгөөд харин гадаад ертөнцөд Mengke Bateer хэмээдэг. Мөнхбаатар хэмээх энэ залуу 1975 онд Өвөр Монголын Ордос хотод төржээ. Тэр багаасаа өсгөлүүн хүүхэд байсан. 8 настай байхад нь л түүнийг ангийнхантайгаа хамт зогсож байхад багштай нь андуурч байсан тухай ч байдаг. Багаасаа сагс тоглож амжилт нь хурдан ахисаар Бээжингийн Нугаснууд багт хүчин зүтгэхээр иржээ. Шигшээ багтаа дөнгөж 18 насандаа элсэж байсан ба Хятадын шигшээгийн ирээдүйн лидер гэж хүн бүр ярьж байжээ. 19 насандаа буюу 1994 оны Азийн наадамд анх шигшээ багаа төлөөлөн оролцсон байна. Харин 1997 онд шигшээ багаасаа хасагдсан байна. Түүний товч намтар дээр хасагдсан шалтгааныг “сахилга батын асуудлаар” гэж тэмдэглэжээ. Гэр рүүгээ олон дахин яваад бэлтгэл таслаад байсан тул ийнхүү донгодсон нь энэ. Тар Хятадын шигшээд эргэн ирээд багийн лидер үндсэндээ болсон ба Ван Жижигийн хамт явдаг Цагаан хэрэм гэж нэрлэгдэх болсон. Багийн анд Ван Жижи нь 1999 оны драфтаар НБА-д орж анхны Хятад НБА-ийн тоглогч болсны дараа түүнийг НБА-д орох тухай ч бас хүмүүс ярих боллоо. Тэр НБА-ийн багуудтай хамт бэлтгэл хийж, бүр Финикс Санс багийн хамтаар Европоор аялан тоглолт хийжээ. 2001 оны улирлын өмнөх цугларалтыг Денвер Наггетс багт хийж НБА-д орох мөч нь ойртсоор байлаа. Тэр хоёр тоглолт хийн багаасаа хасагдсан ч аз болж Раэф ЛаФренцээ явуулсан Денверийн шижир алтнууд түүнийг элсүүлэх хэрэгтэй болж НБА-д мөрөө гаргасан хоёр дахь Хятад болжээ. Тэр үүний дараа НБА-ийн гарааны бүрэлдэхүүнд гарсан анхны Ази тоглогч болоод амжсан. Тэр 2002 оны Индианад болсон дэлхийн аваргын үеэр АНУ-ын шигшээтэй тоглох үеэр 19 оноо авч багаа тэргүүлсэн нь Грег Поповичд таалагдаж түүнийг багтаа элсүүлсэн. Тэр багтаа төдийлэн үүрэг гүйцэтгэхгүй байсан хэдий ч хамгийн гол амжилт нь ирэх зун нь тохиолдоэ багийн хамт НБа-ийн аварга болж тэр өөрөө анхны НБА-ийн аварга Ази тоглогч болжээ. Үүнээс хойшТоронто Рэпторс, Нью Йорк Никс зэрэг НБА-ийн багуудаар тогложээ. 2004 оноос НБА-ийн хөгжлийн лигт тоглож сарын шилдэг тоглогчийн шагналыг мөн хүртсэн. Удалгүй нутаг буцаж төрөлх Бээжингийн нугаснууд багтаа очсон юм. Өдгөө Шинжааны Нисдэг барнууд багт хүчин зүтгэж байна. Түүний тоглолтын гол онцлог бол биеийн хүчний тоглолтыг сайн хийдэг ба самбарт баргийн хүнд бярдуулахгүй. Үүнээс гадна Сабонис мэт оновчтой дамжуулалтыг сайн өгдөг онцлогтой. Түүний НБА-д удаагүй, зохицоогүй гол шалтгааныг хурд гэж үздэг бөгөөд өдгөө Хятадынхаа лигт тогтмол тоглолтоо үзүүлсээр байна. НБА-ийн аварга хэмээх цол хүртсэн тэр олон Монголчуудад Монгол цусны хүн бас чаддаг юм байна гэсэн итгэлийн өгсөн нь дамжиггүй.

Аваргуулын Лиг

sankara — Fri, 07 Nov 2008 09:39:48 GMT

Өнгөрсөн шөнө Аваргуудын лигийн хэсгүүдийн дөрөвдүгээр тойргийн тоглолтууд явагдлаа. МанЮ -Селтик ,Арсенал -Фенер, Реал - Юве гээд олон сонирхолтой тулаан өрнөсөн бөгөөд эдгээр тоглолтуудын дүнг танилцуулья. Аваргуудын лигийн тавдугаар тойргийн тоглолтууд ирэх 25 ,26 -ний өдрүүдэд явагдах ба тэр тойрогт ямар багууд хэсгээсээ гарах нь бараг тодорхой болчи байх гэж бодож байна. Альброг (Дани) 2 : 2 Виллареал (Испани) (Курть ,Дуе) , (Росси ,Франко) ‘Бид дараагийн шатанд бараг л шалгарчихлаа ,энэ эрчээрээ яваад байвал нэг их төвөг учрахгүй байх’ гэж Шар шумбагчдын босс Мануел Пелегрини онцолжээ. Мөн ‘одоо үлдсэн тоглолтоос оноо цуглуулах л хэрэгтэй байна. Гэхдээ бүх юмыг тийм амараар үзэж болохгүй ,яагаад гэвэл Улаан чөтгөрүүдийн талбай гэдэг хэзээд хүнд байдаг ‘ гэжээ. Данийн клубын хувьд найдвар нэгэнт тасарсан ч ,хүчтэй өрсөлөгчдөө нилээдгүй төвөг удаж чадлаа. Өмнөх 6 - 3-р ниргүүлж байснаа бодвол тэд тун нямбай үзсэн ба ялангуяа гоолын эзэн Курть ,Дуе нарын хичээл зүтгэлийг үнэлэх хэрэгтэй. Селтик (Шотланд) 1 : 1 МанЮ (Англи) (Мкдоналд) ,(Гиггс) Өөрийн хөгжөн дэмжигчид ,фенүүдийнхээ өмнө Ногоон эрдэнэс ялах гэж үнэхээр хичээлээ. Энэ нь ч санаснаар нь бүтэж байлаа. Гэтэл цаг дуусахаас 6 минутын өмнө Гиггс тэнцээний гоолыг оруулснаар Английн төлөөх тулаанд хэн нь ч ялсангүй. Гордон Строхан тулааны дараа : ‘Хэрвээ жоохон ,жоохон л аз ивээсэнсэн бол би ялах байлаа. Гэхдээ би тоглогч нараараа бахархаж байна. Биднийг жоохон хүүхдүүд биш жинхэнэ эрчүүд гэдгийг хүн бүр харсан байх’ ‘Жинхэнэ эрчүүд л ингэж тулалддаг юм’ гэжээ. ‘Хэрвээ бид бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ орсон бол үр дүн арай л өөр байх байсан. Одоо манайх гол гурван тоглогчоо гэмтлийн эмнэлэг рүү үдчихсэн байгаа ,харин МанЮ бидэн шиг байдалд байсан бол яаж тоглох байсан болдоо’ гэжээ. Фергусоны цэргүүд одоо Виллареал -д ялагдахгүй байхад л дараагийн шатанд шалгарах боломжтой байна. МанЮ : Фостер ,О ‘Ши ,Видич ,Фердинанд ,Да Силва (66′ Эвра) ,Нани (46′ Бербатов) ,Каррик ,Флетчэр ,Роналду ,Гиггз ,Тевез (71′ Рүүни) Т/т - тоглосон тоглолт я - ялалт т - тэнцээ ял - ялагдал о.г - оруулсан гоол а.г - алдсан гоол г.з - гоолын зөрүү баг Т/т я т ял О.г А.г г.з оноо Manchester United 4 2 2 0 7 1 +6 8 Villarreal 4 2 2 0 9 5 +4 8 Celtic 4 0 2 2 1 5 −4 2 Aalborg BK 4 0 2 2 5 11 −6 Фиорентина (Итали) 1 : 1 Байерн (Герман) (Мут) ,(Боровски) Дахин хүчирхэгжээд байгаа Флоренсчүүд Европын тавцан арай л хүч дутаж байна. Үнэнийг хэлэхэд тэдэнд ялах боломж байсан. Харамсалтай нь аз гээч зүйл ивээсэнгүй ээ. Бэртлээс эргэн ирсэн Муту ,болон сери а -д 2 тоглолтонд торгуулаад байсан Жила хамтдаа гараанд гарч муугүй хөл нийлж байв. Нэн ялануя Итали эрийн хүчин чармайлтыг үнэлэх хэрэгтэй. Статистик үзүүлэлтээр бол тэдэн дараагийн шатанд шалгарахад ун бага боломжтой мэт байгаа ч Муту эцсээ хүртэл тэмцэнэ гэдгээ мэдэгджээ. Байерны хувьд Оливер Каны орыг залгаж буй Ренсин үнэхээр супер байж багаа олон удаа аварсан ба эсрэгээрээ тэдний урд тал ямар ч ажиллагаа байсангүй. Поольди ,Клозе нарын хувьд тэдний өдөр биш ажээ. Фиорентина : Фреи ,Гобби ,Гамберини ,Даниели ,Заури ,Монтовило ,Фелипе ,Кузманович (79′ Освалдо) ,Сантана (63 ‘ Алмирон) ,Жилардино ,Муту Байерн : Ренсин ,Зе Роберто ,Демичелс ,Лусио ,Оддо ,Рибери ,Ван Боммел ,Боровсли ,Шванштайгер (79′ Крос) ,Подолски (88′ Оттл) ,Клозе Олмпик Лион (Франц) 2 : 0 Штеа (Румын) (Жуниньо ,Ревелиери) Эхний тойрогт харагдаагүй Лион одоо л хуучин байрандаа эргэн ирж байна. Лионы гандан бууршгүй ахлагч Жуниньо л багаа чирсэн хэвээр. Эхний хагас өндөрлөхөөс хэдхэн минутын өмнө түүний чөлөөт цохилт Зарата -н хаалганд орсон ба цаг дуусах мөчид Делгадо -н жигүүрээс хаясан дамжуулалтыг Ревелиери алдсангүй. Ингээд тэд хэсгээ тэргүүлж эхэллээ. Ирэх Виола -тай хийх тулаанд ердөө тэнцэхэд л Лион хэсгээсээ гарах болзлоо хангах ажээ. Харин Румынчууд хүчирхэг Байерн -н буулгаж авахаас өөр сонголт үлдсэнгүй ,үгүй бол тэд юу ч үгүй хоцорно. Т/т - тоглосон тоглолт я - ялалт т - тэнцээ ял - ялагдал о.г - оруулсан гоол а.г - алдсан гоол г.з - гоолын зөрүү баг Т/т я т ял О.г А.г г.з оноо Lyon 4 2 2 0 10 6 +4 8 Bayern 4 2 2 0 6 2 +4 8 Fiorentina 4 0 3 1 3 6 −3 3 Steaua 4 0 1 3 3 8 −5 1 Арсенал (Англи) 0 : 0 Фенербахче (Турк) Өнгөрсөн жил шуугиулж байсан Фенер хаачаа вэ ? ,4 тойргийн дараагаар тэд хэсэгтээ хомоол хамж байна ,өнгөрсөн жилийн бүрэлдэхүүн нь нэг их өөрчлөгдөөгүй л юмсан. Ирэх тойрогт тэд Портутай тоглох ба эндээс бүтэн оноогоо авч чадахгүй бол найдвар бүрмөсөн тасарна гэсэн үг. Буучдын хувьд ч сүүлийн үед бас л асуудалтай байгаа. Венгер ‘Бид зоригтой тоглох хэрэгтэй гэж тоглогчдоо дэмжиж байсан ч ,бага зэрэг аз дутсаны дээр Волкан Демеирил ч тэдний энэ тэнцээнд нөлөөлсөн нь тодорхой. Арсене Sky Sports -д өгсөн ярилцлагандаа ‘Хэсгээсээ гарах болзлоо эртхэн хангах нь бидэнд хэрэгтэй,лигийн тоглолтдоо анхаарлаа хандуулахаас гадна зарим тоглогчдоо ч туршиж үзэх боломж олдож байна’ гэжээ. Арсенал : Фабиански ,Клиши ,Силвистр (82′ Сонг) ,Туре ,Доуроу ,Насри ,Фабрегас,Рамсеи (59′ Диаби) ,Денилсон ,Бендтнер (60′ Вела) ,Ван Перси Динамо (Украйн) 1: 2 Порту (Португал) (Милевски) , (Роландо ,Гонзалез) Ялалтын гоолын эзэн Лучо баяраа хэтрүүлсэн тэмдэглэж талбайгаас хөөгдсөн ба тэрээр ирэх тоглолтыг өнжих нь. Харин Киев -н баг талбайдаа тийм ч муу байсан гэвэл үгүй. Диакате ,Эл Хаддоури нар үүргээ тун гарамгай биелүүлж эсрэг багийнхаа довтлогчдыг маш сайн барьж байлаа. Хоёрдугаар хагаст сэлгээгээр орж ирсэн Халк хэмээх залууг дур;далгүй өнгөрч болохгүй. Порту -н Бразил довтлогч тэрээр орж ирсэн дауйдаа л уур амьсгалыг өөрчилж маш идэвхтэй байсны хүчинд ,баг нь ялсан гэж хэлж болно. Т/т - тоглосон тоглолт я - ялалт т - тэнцээ ял - ялагдал о.г - оруулсан гоол а.г - алдсан гоол г.з - гоолын зөрүү баг Т/т я т ял О.г А.г г.з оноо Arsenal 4 2 2 0 10 3 +7 8 Porto 4 2 0 2 5 7 −2 6 Dynamo Kyiv 4 1 2 1 3 3 0 5 Fenerbahзe 4 0 2 2 3 8 −5 2 Бате (Беларус) 0 : 2 Зенит (ОХУ) (Погребняк ,Данни) Зенит -чүүд Бате -н талбайгаас маш чухал ялалтаа авсны хүчинд дараагийн шатанд шалгарах найдвартайгаа үлдаж чадлаа. Үүнд Реал -н ялагдал ч мөн нөлөөлж байна. Тоглолтын 73 дахь минутаас тэд хүн дутуу тоглосон ч ,төгсгөлөө сайн хийж ялалт байгууллаа. Дик Адвокат : Өмнөх тоглолтонд тааруухан үр дүн үзүүлсэн ч гэлээ тэндээсээ дүгнэлт хийж бид сайн тоглолоо ,багийнхандаа баярлаж байна’ гэжээ. Реал Мадрид (Испани) 0 : 2 Ювентус (Итали) (Дель Пиеро - 2 ) Одоо 33 настай гэхэд Дель Пиеро залуусыг ичээхээр тоглолтыг үзүүлж байна. Гайхалтай. Ихэнх шинжээчид ийм зүйл болно гэж төсөөлөөгүй болов уу. Бэртэл гэмтлээр дүүрэн ,дөнгөж хямралын байдлаасаа гарч байгаа Хуучин ноёд -с яаж ч бодсон Эзэн хааны баг давуу байдалтай байсан. Бүр талбай дээрээ шүү. Бернд Шустер : Тэд маш ашигтай ажиллалаа , олдсон хоёр боломжоо л чулуу болгосон өөр илүү зүйл байгаагүй. ‘Аз зүгээр л аз бидний талд байсангүй ,заримдаа иймэрхүү зүйл байх шүү дээ’ ‘Би багийнхаа тоглолтонд сэтгэл хангалуун байна ,бид ялах хэмжээний тоглолт үзүүлсэн ,бидний ялагдал ямар ч тактикийн алдаанаас болоогүй гэж бодож байна’ гэжээ. Юве -н хамгаалалтын шугам энэ өдөр тун сайн байсан ба Меллберг ,Чиеллини ,Логратггли нарын хичээл зүтгэл энэ ялалтан тун их нөлөөлсөн. Бүтэн 2 жилийн дараа Аваргуудын лигтээ эргэн ирээд буй Юве хэсгээ 10 оноотой итгэл төгс тэргүүлж байна. Реал : Касийяс ,Рамос ,Каннаваро ,Хайнз (81′ Ван дэр Ваарт) ,Марсэлө ,Диарра ,Гути ,Шнайдер (54′ Игуайн) ,Дренте ,Раул ,Ван Нистелрой 81′ (Савиола) Ювентус : Меннингер ,Мелльберг ,Чиеллини Молинаро ,Марчионини ,Тиаго ,Сиссоко ,Недвед ,Дель Пиеро (93′ Де Цегли) ,Амаури (83Ь Якуйнта) Т/т - тоглосон тоглолт я - ялалт т - тэнцээ ял - ялагдал о.г - оруулсан гоол а.г - алдсан гоол г.з - гоолын зөрүү баг Т/т я т ял О.г А.г г.з оноо Juventus 4 3 1 0 7 3 +4 10 Real Madrid 4 2 0 2 5 5 0 6 Zenit 4 1 1 2 4 4 0 4 Belarus BATE 4 0 2 2 3 7 −4 2 Аваргуудын лиг - Мэргэн буучид нэр баг гоол тоглосон минут Бербатов Манчестер Юнайтед 4 203′ Месси Барселона 257′ Жеррард Liverpool 307′ Дель Пиеро Ювентус 383′ Мантзиос Панатинайкос 3 172′ Агуеро Атлетико 216′ Ллоренте Виллареал 237′ Адебаёр Арсенал 266′ Коерманс ПСВ 300′ Бензема Лион 351′ Ван Ниселрой Реал Мадрид 352′ Нианг Марсель 356′ Вучинич Рома 354′